<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="T23n1440">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Taishō Tripiṭaka, Electronic version, No. 1440 薩婆多毘尼毘婆沙</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經數位版, No. 1440 薩婆多毘尼毘婆沙</title>
			<author>失譯</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Taisho</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.say</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>9卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">T</idno>.<idno type="vol">23</idno>.<idno type="no">1440</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-15 17:14:39 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Taishō Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">大正新脩大藏經</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">薩婆多毘尼毘婆沙</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Hsiao Chen-Kuo, Text as provided by Gaya Foundation, Text as provided by Anonymous from USA, Punctuated text as provided by Mr. Li Ming-Fang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">蕭鎭國大德提供，<name role="" type="person">伽耶山</name>基金會提供，北美某大德提供，李明芳大德提供新式標點</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【大】</witness>
						<witness xml:id="wit1">【宋】</witness>
						<witness xml:id="wit2">【元】</witness>
						<witness xml:id="wit3">【明】</witness>
						<witness xml:id="wit4">【聖】</witness>
						<witness xml:id="wit5">【麗-CB】</witness>
						<witness xml:id="wit6">【磧-CB】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB02044">
				<charName>CBETA CHARACTER CB02044</charName>
				<mapping cb:dec="985084" type="PUA">U+F07FC</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22D6E</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[打-丁+矞]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="1999-05-12T23:27:10">
			CW (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT (99/5/12)
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone n="1" unit="juan"/>
<lb n="0503c12" ed="T"/>
<lb n="0503c13" ed="T"/>
<lb n="0503c14" ed="T"/><cb:docNumber>No. 1440</cb:docNumber>
<lb n="0503c15" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="open"><cb:mulu n="001" type="卷"/><cb:jhead><title>薩婆多毘尼毘婆沙</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan>
<lb n="0503c16" ed="T"/>
<lb n="0503c17" ed="T"/><byline cb:type="Translator"><anchor xml:id="nkr_note_orig_0503008" n="0503008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503008" n="0503008"/><anchor xml:id="beg0503008" n="0503008"/>失譯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503009" n="0503009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503009" n="0503009"/><anchor xml:id="beg0503009" n="0503009"/>人名<anchor xml:id="end0503009"/>今附<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503010" n="0503010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503010" n="0503010"/><anchor xml:id="beg0503010" n="0503010"/>秦<anchor xml:id="end0503010"/>錄<anchor xml:id="end0503008"/></byline>
<lb n="0503c18" ed="T"/><cb:div type="other"><cb:mulu level="1" n="1" type="其他">1 總序</cb:mulu><cb:div type="other"><cb:mulu level="2" n="1" type="其他">1 戒法異名等</cb:mulu><head><anchor xml:id="nkr_note_orig_0503011" n="0503011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503011" n="0503011"/><anchor xml:id="beg0503011" n="0503011"/>總序戒法異名等<anchor xml:id="end0503011"/></head>
<lb n="0503c19" ed="T"/><p xml:id="pT23p0503c1901">佛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503012" n="0503012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503012" n="0503012"/><anchor xml:id="beg0503012" n="0503012"/>陀<anchor xml:id="end0503012"/>者，秦言覺，覺了一切法相故。復次一
<lb n="0503c20" ed="T"/>切衆生長眠三界，佛道眼旣開，自覺覺彼，故
<lb n="0503c21" ed="T"/>名爲覺。佛於一切法，能一切<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503013" n="0503013"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503013" n="0503013"/><anchor xml:id="beg0503013" n="0503013"/>知<anchor xml:id="end0503013"/>、能得一切
<lb n="0503c22" ed="T"/>說。</p><p xml:id="pT23p0503c2202" cb:place="inline">問曰：「佛云何一切說，爲應時適會隨宜說
<lb n="0503c23" ed="T"/>耶？爲部黨相從而說法耶？」</p><p xml:id="pT23p0503c2311" cb:place="inline">答曰：「佛隨物適時
<lb n="0503c24" ed="T"/>說一切法，後諸集法藏弟子以類撰之。佛或
<lb n="0503c25" ed="T"/>時爲諸弟子制戒輕重有殘無殘，撰爲律藏。
<lb n="0503c26" ed="T"/>或時說因果相生諸結諸使及以業相，集爲
<lb n="0503c27" ed="T"/>阿毘曇藏。爲諸天世人隨時說法，集爲增一，
<lb n="0503c28" ed="T"/>是勸化人所習。爲利根衆生說諸深義，名中
<lb n="0503c29" ed="T"/>阿含，是學問者所習。說種種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0503014" n="0503014"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0503014" n="0503014"/><anchor xml:id="beg0503014" n="0503014"/>隨<anchor xml:id="end0503014"/>禪法，是
<pb n="0504a" ed="T" xml:id="T23.1440.0504a"/>
<lb n="0504a01" ed="T"/>雜阿含，是坐禪人所習。破諸外道，是長阿含。」</p>
<lb n="0504a02" ed="T"/><p xml:id="pT23p0504a0201">問曰：「佛若一切說者，有經云：『佛坐一樹下捉
<lb n="0504a03" ed="T"/>一枝葉，問弟子曰：「此枝葉多、樹上葉多？」白佛
<lb n="0504a04" ed="T"/>言：「樹上葉多。」佛言：「我所知法如樹上葉，我
<lb n="0504a05" ed="T"/>所說法如手中葉。」』云何言佛一切說耶？」</p><p xml:id="pT23p0504a0516" cb:place="inline">答曰：
<lb n="0504a06" ed="T"/>「有別相一切、總相一切。今言別相一切。有言：
<lb n="0504a07" ed="T"/>佛能一切說，但衆生不能一切盡受，佛非不
<lb n="0504a08" ed="T"/>能說。有言：應云一切知，直云說也，不得言一切
<lb n="0504a09" ed="T"/>說。」</p><p xml:id="pT23p0504a0902" cb:place="inline">問曰：「若佛知而能說，聲聞、辟支佛亦知而
<lb n="0504a10" ed="T"/>能說，何不稱佛耶？」</p><p xml:id="pT23p0504a1008" cb:place="inline">答曰：「不爾。佛知、說俱盡；
<lb n="0504a11" ed="T"/>聲聞、辟支佛知說，於法有所不盡。復次，佛解
<lb n="0504a12" ed="T"/>一切法，盡能作名；二乘不能。復次，佛得無邊
<lb n="0504a13" ed="T"/>法，能無邊說；二乘不能。復次，有共不共，聲聞、
<lb n="0504a14" ed="T"/>辟支佛所得共；佛所得不共。小乘所得，三乘
<lb n="0504a15" ed="T"/>同知；中乘所得，二乘共知；唯佛所得，二乘不
<lb n="0504a16" ed="T"/>知，獨佛自知。復次，函大蓋亦大，法相無邊，
<lb n="0504a17" ed="T"/>佛以無邊智知彼無邊法；二乘智有邊故，不
<lb n="0504a18" ed="T"/>稱知法相。復次，有根、有義。根者，慧根。義者，
<lb n="0504a19" ed="T"/>慧所緣法。佛根、義俱滿，慧所緣法無所不盡；
<lb n="0504a20" ed="T"/>二乘根、義二俱不滿。復次，佛得如實智名，於
<lb n="0504a21" ed="T"/>一切法相如實了故；二乘知法不盡<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504001" n="0504001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504001" n="0504001"/><anchor xml:id="beg0504001" n="0504001"/>深<anchor xml:id="end0504001"/>底，
<lb n="0504a22" ed="T"/>兼有所不周，是以不得稱如實知。以是種種
<lb n="0504a23" ed="T"/>義故，二乘不得稱佛陀。」</p><p xml:id="pT23p0504a2310" cb:place="inline">婆佉婆者，不可以
<lb n="0504a24" ed="T"/>音轉，可以義解，義云世尊，以能知一切對治
<lb n="0504a25" ed="T"/>法故。復次，世法言音不同，世人自不相解，
<lb n="0504a26" ed="T"/>佛悉知之，故云世尊。復次勒比丘，亦云凡二
<lb n="0504a27" ed="T"/>乘。凡夫自說得法，或樂靜默或入禪定，或以
<lb n="0504a28" ed="T"/>餘緣，或<anchor xml:id="nkr_note_add_0504a2801" n="0504a2801"/><anchor xml:id="beg0504a2801" n="0504a2801"/>秘<anchor xml:id="end0504a2801"/>惜不說；佛所得法，以慈悲力故、
<lb n="0504a29" ed="T"/>樂爲他故。復次云已破三毒故，得稱世尊。</p>
<pb n="0504b" ed="T" xml:id="T23.1440.0504b"/>
<lb n="0504b01" ed="T"/><p xml:id="pT23p0504b0101">問曰：「二乘亦破三毒，何不名世尊耶？」</p><p xml:id="pT23p0504b0115" cb:place="inline">答曰：「不
<lb n="0504b02" ed="T"/>爾。二乘有退，佛不退故。退有三種：果退、不果
<lb n="0504b03" ed="T"/>退、所用退。果退者，小乘三果退，下果不退。
<lb n="0504b04" ed="T"/>中乘二種：若百劫習行成辟支佛不退，若本
<lb n="0504b05" ed="T"/>是小乘三果作辟支佛則果有退。佛果不退。
<lb n="0504b06" ed="T"/>不果退者，若向三乘人未得而退。若比丘
<lb n="0504b07" ed="T"/>修三業懈墮不進，凡所修習退而不懃，名不
<lb n="0504b08" ed="T"/>果退也。所用退者，凡有所得法不現前用，
<lb n="0504b09" ed="T"/>如佛十力小乘十智，用一餘則不用。如誦
<lb n="0504b10" ed="T"/>十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504002" n="0504002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504002" n="0504002"/><anchor xml:id="beg0504002" n="0504002"/>萬<anchor xml:id="end0504002"/>言經，若不誦時盡名所用退也。小
<lb n="0504b11" ed="T"/>乘不果退，中乘亦有不果退，佛無不果退，
<lb n="0504b12" ed="T"/>於一切行中無不勤故。二乘有所用退也，佛
<lb n="0504b13" ed="T"/>則不定。又云：佛十力中用一不用<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504003" n="0504003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504003" n="0504003"/><anchor xml:id="beg0504003" n="0504003"/>九<anchor xml:id="end0504003"/>，故名
<lb n="0504b14" ed="T"/>退也。又云：無不用退。如誦二十萬言經，凡
<lb n="0504b15" ed="T"/>人力<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504004" n="0504004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504004" n="0504004"/><anchor xml:id="beg0504004" n="0504004"/>劣<anchor xml:id="end0504004"/>故，或一日二日誦訖；佛能卽時誦
<lb n="0504b16" ed="T"/>訖。十力亦爾，用能卽用，無障礙故，無不
<lb n="0504b17" ed="T"/>用退。又云：佛無不用退，如著泥洹僧時不
<lb n="0504b18" ed="T"/>直爾著，如凡人法。皆爲利衆生故，凡所用
<lb n="0504b19" ed="T"/>法，有益則用、無益則不用，非不能用，故無
<lb n="0504b20" ed="T"/>不用退也。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504005" n="0504005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504005" n="0504005"/><anchor xml:id="beg0504005" n="0504005"/>雖<anchor xml:id="end0504005"/>各有所解，而云不可定也。
<lb n="0504b21" ed="T"/>佛意不可思議。」</p><p xml:id="pT23p0504b2107" cb:place="inline">問曰：「小乘何故三果退、下
<lb n="0504b22" ed="T"/>果不退？」</p><p xml:id="pT23p0504b2204" cb:place="inline">答曰：「三果以曾得故退，下果未曾
<lb n="0504b23" ed="T"/>得故不退。如人飢得美食，久則不忘，此義
<lb n="0504b24" ed="T"/>亦爾。又云：下果忍作無礙道、智作解脫道，三
<lb n="0504b25" ed="T"/>果智作無礙道、智作解脫道故退。又云：見
<lb n="0504b26" ed="T"/>諦道無退，思惟道有退，淨不淨想斷結故。思
<lb n="0504b27" ed="T"/>惟道有逼迫，見諦道無逼迫，見<anchor xml:id="nkr_note_add_0504b2701" n="0504b2701"/><anchor xml:id="beg0504b2701" n="0504b2701"/>諦<anchor xml:id="end0504b2701"/>結見理
<lb n="0504b28" ed="T"/>思惟生，故逼迫不退也。有云：見諦智力強，
<lb n="0504b29" ed="T"/>如大梁<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504006" n="0504006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504006" n="0504006"/><anchor xml:id="beg0504006" n="0504006"/>鎭<anchor xml:id="end0504006"/>物，思惟智弱故退也。有云：見諦
<pb n="0504c" ed="T" xml:id="T23.1440.0504c"/>
<lb n="0504c01" ed="T"/>欲界忍智二心能斷九品，上界忍智二心
<lb n="0504c02" ed="T"/>斷七十二品，結盡無色界故不退也。以是義
<lb n="0504c03" ed="T"/>故獨名世尊也。復次，佛習氣盡，二乘習氣不
<lb n="0504c04" ed="T"/>盡。如牛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504007" n="0504007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504007" n="0504007"/><anchor xml:id="beg0504007" n="0504007"/>呞<anchor xml:id="end0504007"/>比丘常作牛呞，以世世牛中來
<lb n="0504c05" ed="T"/>故。如一比丘，雖得漏盡而常以鏡自照，以世
<lb n="0504c06" ed="T"/>世從<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504008" n="0504008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504008" n="0504008"/><anchor xml:id="beg0504008" n="0504008"/>婬<anchor xml:id="end0504008"/>女中來故。如一比丘常跳<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504009" n="0504009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504009" n="0504009"/><anchor xml:id="beg0504009" n="0504009"/>棚<anchor xml:id="end0504009"/>躑閣，
<lb n="0504c07" ed="T"/>以世世獼猴中來故。不得名世尊。」</p><p xml:id="pT23p0504c0714" cb:place="inline">「凡言如是
<lb n="0504c08" ed="T"/>我聞者，佛在世時言我聞、爲是滅後？」</p><p xml:id="pT23p0504c0815" cb:place="inline">答曰：
<lb n="0504c09" ed="T"/>「佛自說法，何由言聞？是滅後也，撰法藏者言
<lb n="0504c10" ed="T"/>我聞。」</p><p xml:id="pT23p0504c1003" cb:place="inline">「佛二十年中說法，阿難不聞，何得言我
<lb n="0504c11" ed="T"/>聞？」</p><p xml:id="pT23p0504c1102" cb:place="inline">答曰：「<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504010" n="0504010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504010" n="0504010"/><anchor xml:id="beg0504010" n="0504010"/>云：諸<anchor xml:id="end0504010"/>天語阿難。有云：佛入世俗心
<lb n="0504c12" ed="T"/>令阿難知。有云：從諸比丘邊聞。有云：阿難從
<lb n="0504c13" ed="T"/>佛請願，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504011" n="0504011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504011" n="0504011"/><anchor xml:id="beg0504011" n="0504011"/>願<anchor xml:id="end0504011"/>佛莫與我故衣、莫令人請我食，
<lb n="0504c14" ed="T"/>我爲求法恭敬佛故，侍佛所須不爲衣食。諸
<lb n="0504c15" ed="T"/>比丘晨暮二時得見世尊，莫令我爾，令我欲
<lb n="0504c16" ed="T"/>見便見。有佛二十年中所說法，盡爲我說。」</p><p xml:id="pT23p0504c1617" cb:place="inline">問
<lb n="0504c17" ed="T"/>曰：「二十年中所說多，何由可說？」</p><p xml:id="pT23p0504c1713" cb:place="inline">答曰：「善
<lb n="0504c18" ed="T"/>巧方便能於一句法中演無量法，能以無量
<lb n="0504c19" ed="T"/>法爲一句。佛粗示其端緖，阿難盡得，以智
<lb n="0504c20" ed="T"/>速利強持力故。」</p><p xml:id="pT23p0504c2007" cb:place="inline">八萬法藏者，又云，如樹根
<lb n="0504c21" ed="T"/>鬚枝葉多名爲一樹，佛爲一衆生始終說法
<lb n="0504c22" ed="T"/>名爲一藏。如是八萬。有云：佛一坐說法名
<lb n="0504c23" ed="T"/>爲一藏，如是八萬。有云：十六字爲半偈、三十
<lb n="0504c24" ed="T"/>二字爲一偈，如是八萬，有長短偈。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0504012" n="0504012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0504012" n="0504012"/><anchor xml:id="beg0504012" n="0504012"/>三<anchor xml:id="end0504012"/>十二
<lb n="0504c25" ed="T"/>字爲一偈，如是八萬。有云：如半月說戒爲一
<lb n="0504c26" ed="T"/>藏，如是八萬。有云：佛自說六萬六千偈爲一
<lb n="0504c27" ed="T"/>藏，如是八萬。有云：佛說塵勞有八萬，法藥亦
<lb n="0504c28" ed="T"/>有八萬，名八萬法藏。</p><p xml:id="pT23p0504c2809" cb:place="inline">問曰：「契經、阿毘曇不以
<lb n="0504c29" ed="T"/>佛在初，獨律誦以佛在初。」</p><p xml:id="pT23p0504c2911" cb:place="inline">答曰：「以勝故、秘
<pb n="0505a" ed="T" xml:id="T23.1440.0505a"/>
<lb n="0505a01" ed="T"/>故、佛獨制故。如契經中諸弟子說法，有時如
<lb n="0505a02" ed="T"/>釋提桓因自說布施爲第一。何以故。我以施
<lb n="0505a03" ed="T"/>故得爲天王，所願如意。佛言如是。有時化作
<lb n="0505a04" ed="T"/>化佛，化佛說法。律則不爾，一切佛說。是故以
<lb n="0505a05" ed="T"/>佛在初。有如契經隨處隨決，律則不爾。若
<lb n="0505a06" ed="T"/>屋中有事不得卽結，必當出外；若白衣邊有
<lb n="0505a07" ed="T"/>事，必在衆結；若聚落中有事，亦在衆結；若於
<lb n="0505a08" ed="T"/>五衆邊有事，必當比丘、比丘尼邊結。是以
<lb n="0505a09" ed="T"/>佛在初。」</p><p xml:id="pT23p0505a0904" cb:place="inline">毘耶離者，或有國以王爲名、或以地
<lb n="0505a10" ed="T"/>爲稱、或以城爲號。此國以龍名目。</p><p xml:id="pT23p0505a1014" cb:place="inline">迦蘭陀
<lb n="0505a11" ed="T"/>聚落者，以鳥名之。有云：聚落主名。</p><p xml:id="pT23p0505a1114" cb:place="inline"><name role="" type="person">須提那</name>
<lb n="0505a12" ed="T"/>者，父母求請神祇得故，名曰求得。</p><p xml:id="pT23p0505a1214" cb:place="inline">富貴者，
<lb n="0505a13" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0505001" n="0505001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0505001" n="0505001"/><anchor xml:id="beg0505001" n="0505001"/>富<anchor xml:id="end0505001"/>有二種：一衆生類、二非衆生類。非衆生
<lb n="0505a14" ed="T"/>類者，多有金銀七寶、倉庫財帛、田疇舍宅；衆
<lb n="0505a15" ed="T"/>生類者，奴婢僕使、象馬牛羊、村落封邑，故
<lb n="0505a16" ed="T"/>名富。貴者，或爲村主、或有德美人所宗重，故
<lb n="0505a17" ed="T"/>言貴也。多財種種成就，自歸三寶受三歸法。</p>
<lb n="0505a18" ed="T"/><p xml:id="pT23p0505a1801">問曰：「三歸以何爲性？」</p><p xml:id="pT23p0505a1809" cb:place="inline">「有論者言：三歸是敎、無
<lb n="0505a19" ed="T"/>敎性。受三歸時，胡跪合掌口說三歸，是名身
<lb n="0505a20" ed="T"/>口敎；若淳重心有身口無敎，是謂敎無敎也。
<lb n="0505a21" ed="T"/>有云：三歸是三業性身口意業。有云：三歸是
<lb n="0505a22" ed="T"/>善五陰，以衆生善五陰爲三歸，以三寶爲所
<lb n="0505a23" ed="T"/>歸。所歸以救護爲義，譬如有人有罪於王，
<lb n="0505a24" ed="T"/>投向異國以求救護。異國王言：『汝求無畏者，
<lb n="0505a25" ed="T"/>莫出我境界、莫違我敎，必相救護。』衆生亦
<lb n="0505a26" ed="T"/>爾，繫屬於魔有生死過罪，歸向三寶以求救
<lb n="0505a27" ed="T"/>護。若誠心三寶更無異向，不違佛敎，於魔
<lb n="0505a28" ed="T"/>邪惡無如之何。如昔有一鴿爲鷹所追，入舍
<lb n="0505a29" ed="T"/>利弗影戰懼不安；移入佛影泰然不怖，大海
<pb n="0505b" ed="T" xml:id="T23.1440.0505b"/>
<lb n="0505b01" ed="T"/>可移此鴿不動。所以爾者，佛有大慈大悲；
<lb n="0505b02" ed="T"/>舍利弗無大慈大悲。佛習氣盡；舍利弗習氣
<lb n="0505b03" ed="T"/>未盡。佛三阿僧祇劫修菩薩行；舍利弗六十
<lb n="0505b04" ed="T"/>劫中修習苦行。以是因緣鴿入舍利弗影中
<lb n="0505b05" ed="T"/>猶有怖畏，入佛影中而無怖畏。」</p><p xml:id="pT23p0505b0513" cb:place="inline">問曰：「若歸
<lb n="0505b06" ed="T"/>向三寶能除罪過息怖畏者，提婆達多亦歸
<lb n="0505b07" ed="T"/>依三寶，以信出家受具足戒，而犯三逆墮阿
<lb n="0505b08" ed="T"/>鼻獄？」</p><p xml:id="pT23p0505b0803" cb:place="inline">答曰：「凡救護者，救可救者。提婆達多
<lb n="0505b09" ed="T"/>罪惡深大，兼是定業，是故叵救。」</p><p xml:id="pT23p0505b0913" cb:place="inline">問曰：「若有大
<lb n="0505b10" ed="T"/>罪佛不能救，若無罪者不須佛救，云何三寶
<lb n="0505b11" ed="T"/>能有救護？」</p><p xml:id="pT23p0505b1105" cb:place="inline">答曰：「提婆達多雖歸三寶，心不
<lb n="0505b12" ed="T"/>眞實、三歸不滿，常求利養名聞，自號一切智
<lb n="0505b13" ed="T"/>人，與佛共競。以是因緣，三寶雖有大力，
<lb n="0505b14" ed="T"/>不能救也。如阿闍世王，雖有逆罪應入阿鼻
<lb n="0505b15" ed="T"/>獄，以誠心向佛故，滅阿鼻罪、入黑繩地獄，
<lb n="0505b16" ed="T"/>如人中七日重罪卽盡。是謂三寶救護力也。」</p>
<lb n="0505b17" ed="T"/><p xml:id="pT23p0505b1701">問曰：「若調達罪不可救者，又經云：『若人歸依
<lb n="0505b18" ed="T"/>佛者，不墮三惡道。』是義云何？」</p><p xml:id="pT23p0505b1812" cb:place="inline">答曰：「調達以歸
<lb n="0505b19" ed="T"/>三寶故，雖入阿鼻獄，受苦輕微，亦時得暫息。
<lb n="0505b20" ed="T"/>有如人在山林曠野怖畏之處，若念佛功德，
<lb n="0505b21" ed="T"/>怖畏卽滅。是故歸依三寶，救護不虛也。三
<lb n="0505b22" ed="T"/>寶於四諦中，何諦所攝？於二十二根中，何根
<lb n="0505b23" ed="T"/>所攝？於十八界中，何界所攝？十二入中，何
<lb n="0505b24" ed="T"/>入所攝？於五陰中，何陰所攝？三寶於四諦
<lb n="0505b25" ed="T"/>中，二諦所攝。根中，三根所攝：未知根、已知根、
<lb n="0505b26" ed="T"/>無知根。十八界中，三界所攝：意界、意識界、法
<lb n="0505b27" ed="T"/>界。十二入中，意入、法入所攝。五陰中，無漏五
<lb n="0505b28" ed="T"/>陰所攝。佛寶於四諦中，道諦少入。法寶於
<lb n="0505b29" ed="T"/>四諦中，盡諦所攝。僧寶於四諦中，道諦少入。
<pb n="0505c" ed="T" xml:id="T23.1440.0505c"/>
<lb n="0505c01" ed="T"/>佛寶於二十二根中，無知根所攝。法寶是盡
<lb n="0505c02" ed="T"/>諦，無爲故，非根所攝。僧寶二十二根中，三
<lb n="0505c03" ed="T"/>無漏根所攝。佛寶於十八界中，意界、意識界、
<lb n="0505c04" ed="T"/>法界少入。十二入中，意入、法入少入。五陰中，
<lb n="0505c05" ed="T"/>無漏五陰少入。法寶於十八界中，法界少入。
<lb n="0505c06" ed="T"/>十二入中，法入少入。法寶非五陰所攝也，陰
<lb n="0505c07" ed="T"/>是有爲、法寶是無爲故。僧寶於十八界中，意
<lb n="0505c08" ed="T"/>識界、法界少入。十二入，中意入、法入少入。五
<lb n="0505c09" ed="T"/>陰中，無漏五陰少入。」</p><p xml:id="pT23p0505c0909" cb:place="inline">問曰：「歸依佛者，爲歸
<lb n="0505c10" ed="T"/>依<name role="" type="person">釋迦文佛</name>？爲歸依三世佛耶？」</p><p xml:id="pT23p0505c1013" cb:place="inline">答曰：「歸依
<lb n="0505c11" ed="T"/>三世佛，以法身同故。若歸依一佛，則是歸
<lb n="0505c12" ed="T"/>依三世諸佛，以佛無異故。又云：若歸依三世
<lb n="0505c13" ed="T"/>諸佛者，有諸天自說：『我是迦葉佛弟子、我拘
<lb n="0505c14" ed="T"/>留孫佛弟子。』如是七佛中各稱我是某佛
<lb n="0505c15" ed="T"/>弟子。以是因緣，正應歸依一佛，不應三世佛
<lb n="0505c16" ed="T"/>也。又云：不應爾也。何以故？如《毘沙門經》說：
<lb n="0505c17" ed="T"/>『毘沙門王歸依三寶，歸依過去未來現在佛。』
<lb n="0505c18" ed="T"/>以是義故，應歸依三世諸佛。」</p><p xml:id="pT23p0505c1812" cb:place="inline">問曰：「若爾者，
<lb n="0505c19" ed="T"/>如諸天各稱某甲佛弟子，此義云何？」</p><p xml:id="pT23p0505c1915" cb:place="inline">答曰：
<lb n="0505c20" ed="T"/>「諸天所說何足以定實義？有諸天各稱一佛
<lb n="0505c21" ed="T"/>爲師，亦歸依三世諸佛，直以一佛爲證耳。」</p>
<lb n="0505c22" ed="T"/><p xml:id="pT23p0505c2201">問曰：「何所歸依名爲歸佛？」</p><p xml:id="pT23p0505c2211" cb:place="inline">答曰：「歸依語迴
<lb n="0505c23" ed="T"/>轉一切智無學功德。」</p><p xml:id="pT23p0505c2309" cb:place="inline">問曰：「爲歸依色身、歸
<lb n="0505c24" ed="T"/>依法身耶？」</p><p xml:id="pT23p0505c2405" cb:place="inline">答曰：「歸依法身，不歸依色身，不以
<lb n="0505c25" ed="T"/>色身爲佛故也。」</p><p xml:id="pT23p0505c2507" cb:place="inline">問曰：「若色身非佛者，何以
<lb n="0505c26" ed="T"/>出佛身血而得逆罪？」</p><p xml:id="pT23p0505c2609" cb:place="inline">答曰：「以色身是法身
<lb n="0505c27" ed="T"/>器故、法身所依故，若害色身則得逆罪；不以
<lb n="0505c28" ed="T"/>色身是佛故得逆罪也。」</p><p xml:id="pT23p0505c2810" cb:place="inline">「歸依法者，何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0505002" n="0505002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0505002" n="0505002"/><anchor xml:id="beg0505002" n="0505002"/>所<anchor xml:id="end0505002"/>歸
<lb n="0505c29" ed="T"/>依名歸依法？」</p><p xml:id="pT23p0505c2906" cb:place="inline">答曰：「歸依語迴轉斷欲無欲
<pb n="0506a" ed="T" xml:id="T23.1440.0506a"/>
<lb n="0506a01" ed="T"/>盡諦涅槃，是名歸依法也。」</p><p xml:id="pT23p0506a0111" cb:place="inline">問曰：「爲歸依自
<lb n="0506a02" ed="T"/>身盡處、他身盡處？」</p><p xml:id="pT23p0506a0208" cb:place="inline">答曰：「歸依自身盡處亦他
<lb n="0506a03" ed="T"/>身盡處，是歸依法。」</p><p xml:id="pT23p0506a0308" cb:place="inline">問曰：「若歸依僧者，何所
<lb n="0506a04" ed="T"/>歸依？」</p><p xml:id="pT23p0506a0403" cb:place="inline">答曰：「歸依語迴轉良祐福田聲聞學無
<lb n="0506a05" ed="T"/>學功德，是名歸依僧。」</p><p xml:id="pT23p0506a0509" cb:place="inline">問曰：「爲歸依俗諦僧、
<lb n="0506a06" ed="T"/>爲歸依第一義諦僧？若歸依第一義諦僧者，
<lb n="0506a07" ed="T"/>佛與提謂波利受三自歸，不應言：『未來有僧，
<lb n="0506a08" ed="T"/>汝應歸依第一義諦僧，常在世間故。』」</p><p xml:id="pT23p0506a0815" cb:place="inline">答曰：
<lb n="0506a09" ed="T"/>「以俗諦僧是第一義諦僧所依，故言未來有
<lb n="0506a10" ed="T"/>僧汝應歸依。有欲尊重俗諦僧故如是說。佛
<lb n="0506a11" ed="T"/>自說一切諸衆中佛衆爲第一。譬如從乳出
<lb n="0506a12" ed="T"/>酪、從酪出<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506001" n="0506001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506001" n="0506001"/><anchor xml:id="beg0506001" n="0506001"/>酥<anchor xml:id="end0506001"/>、從酥出醍醐，醍醐於中最勝最
<lb n="0506a13" ed="T"/>妙最爲第一。佛弟子衆亦復如是，若有衆僧
<lb n="0506a14" ed="T"/>集會，是中必有四向<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506002" n="0506002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506002" n="0506002"/><anchor xml:id="beg0506002" n="0506002"/>四<anchor xml:id="end0506002"/>得無上福田，於一切
<lb n="0506a15" ed="T"/>九十六種中最尊最上無能及者。是故言未
<lb n="0506a16" ed="T"/>來有僧汝應歸依，不傷正義也。」</p><p xml:id="pT23p0506a1613" cb:place="inline">問曰：「佛亦
<lb n="0506a17" ed="T"/>是法，法亦是佛，僧亦是法。正是一法，有何
<lb n="0506a18" ed="T"/>差別？」</p><p xml:id="pT23p0506a1803" cb:place="inline">答曰：「雖是一法，以義而言有種種差別。
<lb n="0506a19" ed="T"/>以三寶而言，無師大智及無學地一切功德，
<lb n="0506a20" ed="T"/>是謂佛寶。盡諦無爲，是謂法寶。聲聞學無學
<lb n="0506a21" ed="T"/>功德智慧，是謂僧寶。以法而言，無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506003" n="0506003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506003" n="0506003"/><anchor xml:id="beg0506003" n="0506003"/>師<anchor xml:id="end0506003"/>無學
<lb n="0506a22" ed="T"/>法，是謂佛寶。盡諦無爲非學非無學法，是名
<lb n="0506a23" ed="T"/>法寶。聲聞學無學法，是名僧寶。以根而言，佛
<lb n="0506a24" ed="T"/>是無知根，法寶非根法也，僧是三無漏根。以
<lb n="0506a25" ed="T"/>諦而言，佛是道諦少入，法寶是滅諦，僧是道
<lb n="0506a26" ed="T"/>諦少入。以沙門果而言，佛是沙門，法寶是沙
<lb n="0506a27" ed="T"/>門果；僧是沙門，法寶是沙門果。以婆羅門而
<lb n="0506a28" ed="T"/>言，佛是婆羅門，法寶是婆羅門果；僧是婆羅
<lb n="0506a29" ed="T"/>門，法寶是婆羅門果。以梵行而言，佛是梵行，
<pb n="0506b" ed="T" xml:id="T23.1440.0506b"/>
<lb n="0506b01" ed="T"/>法寶是梵行果；僧是梵行，法寶是梵行果。
<lb n="0506b02" ed="T"/>以因果而言，佛是因，法寶是果；僧是因，法寶
<lb n="0506b03" ed="T"/>是果。以道果而言，佛是道，法寶是道果；僧是
<lb n="0506b04" ed="T"/>道，法寶是道果。佛以法爲師，佛從法生，法是
<lb n="0506b05" ed="T"/>佛母，佛依法生。」</p><p xml:id="pT23p0506b0507" cb:place="inline">問曰：「佛若以法爲師者，於三
<lb n="0506b06" ed="T"/>寶中何不以法爲初？」</p><p xml:id="pT23p0506b0609" cb:place="inline">答曰：「法雖是佛師，而法
<lb n="0506b07" ed="T"/>非佛不弘，所謂道弘由人也，是以佛在初。」</p>
<lb n="0506b08" ed="T"/><p xml:id="pT23p0506b0801">問曰：「若受三歸，或時先稱法寶、後稱佛者，
<lb n="0506b09" ed="T"/>成三歸不？」</p><p xml:id="pT23p0506b0905" cb:place="inline">答曰：「若無所曉知說不次第者，
<lb n="0506b10" ed="T"/>自不得罪，得成三歸。若有所解故倒說者，
<lb n="0506b11" ed="T"/>得突吉羅，亦不成三歸。」</p><p xml:id="pT23p0506b1110" cb:place="inline">問曰：「若稱佛及法
<lb n="0506b12" ed="T"/>不稱僧者，成三歸不？若稱法、僧不稱佛寶，
<lb n="0506b13" ed="T"/>成三歸不？若稱佛、僧不稱法寶，成三歸不？」</p>
<lb n="0506b14" ed="T"/><p xml:id="pT23p0506b1401">答曰：「不成三歸。」</p><p xml:id="pT23p0506b1407" cb:place="inline">問曰：「若不受三歸，得五戒
<lb n="0506b15" ed="T"/>不？若不受三歸，得八齋不？若不受三歸，得十
<lb n="0506b16" ed="T"/>戒不？若不白四羯磨，得具戒不？」</p><p xml:id="pT23p0506b1613" cb:place="inline">答曰：「一切不
<lb n="0506b17" ed="T"/>得。若欲受五戒，先受三歸。受三歸竟，爾時已
<lb n="0506b18" ed="T"/>得五戒。所以說五戒名者，欲使前人識五戒
<lb n="0506b19" ed="T"/>名字故。白四羯磨竟，已得具戒。所以說四
<lb n="0506b20" ed="T"/>依、四墮、十三僧殘者，但爲知故說也。有言：
<lb n="0506b21" ed="T"/>受三歸竟說不殺一戒，爾時得戒。所以說一
<lb n="0506b22" ed="T"/>戒得五戒者，爲能持一戒，五戒盡能持故。有
<lb n="0506b23" ed="T"/>以五戒勢分相著故，兼本意誓受五戒故。有
<lb n="0506b24" ed="T"/>言：受五戒竟然後得戒。於諸說中，受三歸已
<lb n="0506b25" ed="T"/>得五戒者，此是定義。如白四羯磨法，若受八
<lb n="0506b26" ed="T"/>戒、若受十戒，如五戒說。若五戒、十戒、八戒，但
<lb n="0506b27" ed="T"/>受三歸便得戒。若受具戒，要白四羯磨而得
<lb n="0506b28" ed="T"/>具戒，不以三歸也。凡具戒者，功德深重，不以
<lb n="0506b29" ed="T"/>多緣多力無由致得，是故三師、十僧、白四羯
<pb n="0506c" ed="T" xml:id="T23.1440.0506c"/>
<lb n="0506c01" ed="T"/>磨而後得也。五戒、八戒、十戒，功德力少，是故
<lb n="0506c02" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0506004" n="0506004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506004" n="0506004"/><anchor xml:id="beg0506004" n="0506004"/>若<anchor xml:id="end0506004"/>受三歸卽便得戒，不須多緣多力。受具
<lb n="0506c03" ed="T"/>戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506005" n="0506005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506005" n="0506005"/><anchor xml:id="beg0506005" n="0506005"/>已<anchor xml:id="end0506005"/>。何<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506006" n="0506006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506006" n="0506006"/><anchor xml:id="beg0506006" n="0506006"/>以<anchor xml:id="end0506006"/>但說四波羅夷、十三僧殘，不說
<lb n="0506c04" ed="T"/>餘篇耶？此二篇戒最是重者。一篇戒若犯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506007" n="0506007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506007" n="0506007"/><anchor xml:id="beg0506007" n="0506007"/>永<anchor xml:id="end0506007"/>
<lb n="0506c05" ed="T"/>不起，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506008" n="0506008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506008" n="0506008"/><anchor xml:id="beg0506008" n="0506008"/>二<anchor xml:id="end0506008"/>篇雖起難起，若波利婆沙摩那<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506009" n="0506009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506009" n="0506009"/><anchor xml:id="beg0506009" n="0506009"/>埵<anchor xml:id="end0506009"/>，
<lb n="0506c06" ed="T"/>二十衆中而後出罪。若難持而能持者，餘易
<lb n="0506c07" ed="T"/>持戒不須說也。是故但說二篇，不說餘篇。」</p>
<lb n="0506c08" ed="T"/><p xml:id="pT23p0506c0801">問曰：「是波羅提木叉戒，是無漏戒、是禪戒
<lb n="0506c09" ed="T"/>不？」</p><p xml:id="pT23p0506c0902" cb:place="inline">答曰：「非無漏戒，亦非禪戒。此波羅提木叉
<lb n="0506c10" ed="T"/>戒，若佛在世則有此戒，佛不在世則無此戒。
<lb n="0506c11" ed="T"/>禪無漏戒，若佛在世若不在世，一切時有。波
<lb n="0506c12" ed="T"/>羅提木叉戒從敎而得，禪無漏戒不從敎得。
<lb n="0506c13" ed="T"/>波羅提木叉<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506010" n="0506010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506010" n="0506010"/><anchor xml:id="beg0506010" n="0506010"/>戒<anchor xml:id="end0506010"/>從他而得，禪無漏戒不從他
<lb n="0506c14" ed="T"/>得。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506011" n="0506011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506011" n="0506011"/><anchor xml:id="beg0506011" n="0506011"/>波<anchor xml:id="end0506011"/>羅提木叉戒，不問眠與不眠、善惡無記
<lb n="0506c15" ed="T"/>心，一切時有；禪無漏戒，必無漏心中禪心中
<lb n="0506c16" ed="T"/>有戒，餘一切心中無也。波羅提木叉戒但人
<lb n="0506c17" ed="T"/>中有，禪無漏戒人天俱有。波羅提木叉戒
<lb n="0506c18" ed="T"/>但欲界中有，禪戒無漏戒欲色界俱有，無色
<lb n="0506c19" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0506012" n="0506012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506012" n="0506012"/><anchor xml:id="beg0506012" n="0506012"/>界<anchor xml:id="end0506012"/>成就無漏戒。波羅提木叉戒但<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506013" n="0506013"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506013" n="0506013"/><anchor xml:id="beg0506013" n="0506013"/>佛<anchor xml:id="end0506013"/>佛弟
<lb n="0506c20" ed="T"/>子有，禪戒外道俱有。」</p><p xml:id="pT23p0506c2009" cb:place="inline">問曰：「優婆塞五戒，幾是
<lb n="0506c21" ed="T"/>實罪？幾是遮罪？」</p><p xml:id="pT23p0506c2107" cb:place="inline">答曰：「四是實罪，飮酒一戒是
<lb n="0506c22" ed="T"/>遮罪。飮酒所以得與四罪同類結爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506014" n="0506014"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506014" n="0506014"/><anchor xml:id="beg0506014" n="0506014"/>五<anchor xml:id="end0506014"/>戒者，
<lb n="0506c23" ed="T"/>以飮酒是放逸之本<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506015" n="0506015"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506015" n="0506015"/><anchor xml:id="beg0506015" n="0506015"/>也<anchor xml:id="end0506015"/>能犯四戒。如迦葉佛
<lb n="0506c24" ed="T"/>時，有優婆塞以飮酒故，邪婬他婦、盜他雞殺。
<lb n="0506c25" ed="T"/>他人問言：『何以故爾？』答言：『不作，以酒亂故，
<lb n="0506c26" ed="T"/>一時能破四戒。』又以飮酒故，能犯四逆，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0506016" n="0506016"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0506016" n="0506016"/><anchor xml:id="beg0506016" n="0506016"/>唯<anchor xml:id="end0506016"/>
<lb n="0506c27" ed="T"/>不能破僧耳。雖非宿業有狂亂報。以飮酒故，
<lb n="0506c28" ed="T"/>迷惑倒亂猶若狂人。以飮酒故，廢失正業坐
<lb n="0506c29" ed="T"/>禪誦經佐助衆事。雖非實罪，以是因緣與實
<pb n="0507a" ed="T" xml:id="T23.1440.0507a"/>
<lb n="0507a01" ed="T"/>罪同<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507001" n="0507001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507001" n="0507001"/><anchor xml:id="beg0507001" n="0507001"/>例<anchor xml:id="end0507001"/>。」</p><p xml:id="pT23p0507a0104" cb:place="inline">問曰：「優婆塞戒，但於衆生上得戒？
<lb n="0507a02" ed="T"/>非衆生上亦得戒不？但於可殺可盜可婬可
<lb n="0507a03" ed="T"/>妄語衆生上得戒耶？若於不可殺不可婬不
<lb n="0507a04" ed="T"/>可盜不可欺誑衆生亦得戒耶？」</p><p xml:id="pT23p0507a0413" cb:place="inline">答曰：「於衆生
<lb n="0507a05" ed="T"/>上得四戒，於非衆生上得不飮酒戒。若衆
<lb n="0507a06" ed="T"/>生可殺不可殺、可盜不可盜、可婬不可婬、可妄
<lb n="0507a07" ed="T"/>語不可妄語，一切得戒。下至<name role="" type="person">阿鼻地獄</name>，上至
<lb n="0507a08" ed="T"/>非想處及三千世界，乃至如來，一切有命之
<lb n="0507a09" ed="T"/>類盡得此四戒。以初受戒時一切不殺、一
<lb n="0507a10" ed="T"/>切不盜、一切不婬、一切不妄語無所限齊。以
<lb n="0507a11" ed="T"/>是故，一切衆生上無不得戒。凡受戒法，先
<lb n="0507a12" ed="T"/>與說法引導開解，令於一切衆生上起慈愍
<lb n="0507a13" ed="T"/>心。旣得增上心，便得增上戒。夫得戒法，於
<lb n="0507a14" ed="T"/>一切衆生上各得四戒，四戒差別有十二戒。
<lb n="0507a15" ed="T"/>於一切衆生上不殺、不盜、不婬、不妄語。凡起
<lb n="0507a16" ed="T"/>四惡，有三因緣：一以貪故起、二以瞋故起、三
<lb n="0507a17" ed="T"/>以癡故起。於一切衆生上有十二惡，以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507002" n="0507002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507002" n="0507002"/><anchor xml:id="beg0507002" n="0507002"/>反<anchor xml:id="end0507002"/>
<lb n="0507a18" ed="T"/>惡故，得十二善戒色也。一切無邊衆生上亦
<lb n="0507a19" ed="T"/>復如是。後有百萬千萬阿羅漢入於涅槃，
<lb n="0507a20" ed="T"/>先於此阿羅漢上所得戒，始終成就，不以羅
<lb n="0507a21" ed="T"/>漢泥洹故此戒亦失也。得不飮酒戒時，此一
<lb n="0507a22" ed="T"/>身始終三千世界內，一切所有酒上咽咽得
<lb n="0507a23" ed="T"/>戒色，以受戒時一切酒盡不飮故。設酒滅盡，
<lb n="0507a24" ed="T"/>戒常成就而不失也。</p><p xml:id="pT23p0507a2409" cb:place="inline">「先受戒時，於一切女人
<lb n="0507a25" ed="T"/>上三瘡門中得不婬戒，而後取婦，犯此戒
<lb n="0507a26" ed="T"/>不？」</p><p xml:id="pT23p0507a2602" cb:place="inline">答曰：「不犯。所以爾者，本於女上得不邪婬
<lb n="0507a27" ed="T"/>戒。今是自婦，以非邪婬故不犯此戒。以此語
<lb n="0507a28" ed="T"/>推，一切同爾。以八戒、十戒，衆生、非衆生類，得
<lb n="0507a29" ed="T"/>戒亦如是。二百五十戒，一切衆生上各得七
<pb n="0507b" ed="T" xml:id="T23.1440.0507b"/>
<lb n="0507b01" ed="T"/>戒，以義分別有二十一戒。如一衆生上起身
<lb n="0507b02" ed="T"/>口七惡。凡起此惡，有三因緣：一以貪故起、
<lb n="0507b03" ed="T"/>二以瞋故起、三以癡故起。以三因緣起此七
<lb n="0507b04" ed="T"/>惡，三七二十一惡。反惡心得戒，一衆生上得
<lb n="0507b05" ed="T"/>二十一戒<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507003" n="0507003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507003" n="0507003"/><anchor xml:id="beg0507003" n="0507003"/>色<anchor xml:id="end0507003"/>，一切衆生上亦復如是。有五種
<lb n="0507b06" ed="T"/>子，如一種子中破一粒麥一粒粟、斷一根果、
<lb n="0507b07" ed="T"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0507004" n="0507004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507004" n="0507004"/><anchor xml:id="beg0507004" n="0507004"/>摘<anchor xml:id="end0507004"/>一枝葉，隨所破所斷，各得一罪。隨所得
<lb n="0507b08" ed="T"/>罪處，反罪得戒得爾所戒。本受戒時不殺一
<lb n="0507b09" ed="T"/>切草木，一切草木上盡得戒色，如不掘地戒。
<lb n="0507b10" ed="T"/>一微塵上得一戒色，三千世界下至金剛地
<lb n="0507b11" ed="T"/>際，一一微塵上得一戒色亦復如是。二百五
<lb n="0507b12" ed="T"/>十戒中，若衆生非衆生類上得戒多少，以義
<lb n="0507b13" ed="T"/>而推可以類解。得戒時，一時一一戒上得無
<lb n="0507b14" ed="T"/>量戒。如一不殺戒，一衆生上各得三戒，凡殺
<lb n="0507b15" ed="T"/>法以三因緣故殺：一以貪故、二以瞋故、三
<lb n="0507b16" ed="T"/>以癡故殺。以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507005" n="0507005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507005" n="0507005"/><anchor xml:id="beg0507005" n="0507005"/>反<anchor xml:id="end0507005"/>殺得三戒色。若以貪故殺
<lb n="0507b17" ed="T"/>一人者，於一人上，三不殺戒中但犯一不殺
<lb n="0507b18" ed="T"/>戒，二不殺戒不犯，一切衆生上一切不犯。而
<lb n="0507b19" ed="T"/>犯此一戒，得波羅夷，以罪重故。譬如穿器不
<lb n="0507b20" ed="T"/>受道水，不能得沙門四果故，名非沙門。初
<lb n="0507b21" ed="T"/>犯一戒已毀破受道器，名波羅夷。後更殺人，
<lb n="0507b22" ed="T"/>得突吉羅。實罪雖重，無波<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507006" n="0507006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507006" n="0507006"/><anchor xml:id="beg0507006" n="0507006"/>羅<anchor xml:id="end0507006"/>夷名，以更無道
<lb n="0507b23" ed="T"/>器可破故。而此比丘故名破戒比丘，不名
<lb n="0507b24" ed="T"/>非比丘也。以此義推，可一時得無量戒，不可
<lb n="0507b25" ed="T"/>一時盡犯也，而得一時捨戒也。凡破戒法，
<lb n="0507b26" ed="T"/>若破重戒更無勝進，後還捨戒後更受者，更
<lb n="0507b27" ed="T"/>不得戒也。如破八戒中重戒，更受八戒、若受
<lb n="0507b28" ed="T"/>五戒、若受十戒、若受具戒，兼禪無漏戒，一切
<lb n="0507b29" ed="T"/>不得。若破五戒中重戒，若更受八戒、十戒、具
<pb n="0507c" ed="T" xml:id="T23.1440.0507c"/>
<lb n="0507c01" ed="T"/>戒，幷禪無漏戒，一切不得。若破五戒中重戒
<lb n="0507c02" ed="T"/>已，欲捨五戒更受戒者，無有是處。若捨戒已，
<lb n="0507c03" ed="T"/>更受五戒，若受八戒、十戒、具戒，幷禪無漏戒，
<lb n="0507c04" ed="T"/>一切不得也。若破十戒、具戒中重戒者，若欲
<lb n="0507c05" ed="T"/>勝進、若欲捨戒還受戒者，如五戒中說。」</p><p xml:id="pT23p0507c0516" cb:place="inline">問
<lb n="0507c06" ed="T"/>曰：「禪戒、無漏戒、波羅提木叉戒，於三戒中何
<lb n="0507c07" ed="T"/>戒爲勝？」</p><p xml:id="pT23p0507c0704" cb:place="inline">答曰：「禪戒、無漏戒爲勝。有云：波羅提
<lb n="0507c08" ed="T"/>木叉戒勝。所以爾者，若佛出世得有此戒；
<lb n="0507c09" ed="T"/>禪戒無漏戒一切時有。於一切衆生非衆生
<lb n="0507c10" ed="T"/>類得波羅提木叉戒，禪戒無漏戒但於衆
<lb n="0507c11" ed="T"/>生上得。於一切衆生上慈心得波羅提木叉
<lb n="0507c12" ed="T"/>戒，禪戒無漏戒不以慈心得也。夫能維持佛
<lb n="0507c13" ed="T"/>法，有七衆在世間，三乘道果相續不斷，盡
<lb n="0507c14" ed="T"/>以波羅提木叉爲根本，禪無漏戒不爾，是故
<lb n="0507c15" ed="T"/>於三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507007" n="0507007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507007" n="0507007"/><anchor xml:id="beg0507007" n="0507007"/>界<anchor xml:id="end0507007"/>中最爲殊勝。初受戒時，白四羯磨
<lb n="0507c16" ed="T"/>已成就<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507008" n="0507008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507008" n="0507008"/><anchor xml:id="beg0507008" n="0507008"/>戒色<anchor xml:id="end0507008"/>，始一念戒色，名業亦名業道。
<lb n="0507c17" ed="T"/>第二念已後所生戒色，但是業，非業道。所
<lb n="0507c18" ed="T"/>以爾者，初一念戒色，思願滿足，以思通故，名
<lb n="0507c19" ed="T"/>思業道；以前戒色爲因故，後戒色任運自
<lb n="0507c20" ed="T"/>生，是故但名業，非業道。初一念戒，有敎有無
<lb n="0507c21" ed="T"/>敎；後次第生戒，但有無敎，無有敎也。初一念
<lb n="0507c22" ed="T"/>戒亦名爲戒，亦名善行，亦名律儀；後次續
<lb n="0507c23" ed="T"/>生戒，亦有此三義。」</p><p xml:id="pT23p0507c2308" cb:place="inline">問曰：「三世中何世得戒？」</p><p xml:id="pT23p0507c2317" cb:place="inline">答
<lb n="0507c24" ed="T"/>曰：「現在一念得戒。過去未來是法，非衆生，故
<lb n="0507c25" ed="T"/>不得戒；現在一念是衆生，故得戒。亦有此三
<lb n="0507c26" ed="T"/>義。」</p><p xml:id="pT23p0507c2602" cb:place="inline">問曰：「爲善心中得戒、爲不善心中？爲無記
<lb n="0507c27" ed="T"/>心中、爲無心中得戒耶？」</p><p xml:id="pT23p0507c2710" cb:place="inline">答曰：「一切盡得。先以
<lb n="0507c28" ed="T"/>善心禮僧足已，受衣鉢，求<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507009" n="0507009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507009" n="0507009"/><anchor xml:id="beg0507009" n="0507009"/>和上<anchor xml:id="end0507009"/>，問淸淨，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0507010" n="0507010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0507010" n="0507010"/><anchor xml:id="beg0507010" n="0507010"/>乞<anchor xml:id="end0507010"/>
<lb n="0507c29" ed="T"/>受戒。胡跪合掌白四羯磨已，相續善心戒色
<pb n="0508a" ed="T" xml:id="T23.1440.0508a"/>
<lb n="0508a01" ed="T"/>成就，是謂善心中得戒。若先次第法中，常
<lb n="0508a02" ed="T"/>生善心起諸敎業，白四羯磨時或起貪欲瞋
<lb n="0508a03" ed="T"/>恚等諸不善念，於此心中成就戒色，是名不
<lb n="0508a04" ed="T"/>善心得戒也。以本善心善敎力故而得此戒，
<lb n="0508a05" ed="T"/>非不善心力也。先以善心起於敎業，白四羯
<lb n="0508a06" ed="T"/>磨時或睡或眠或於眠心而得戒色，是名無
<lb n="0508a07" ed="T"/>記心中而得戒也。先以善心起於敎業，白四
<lb n="0508a08" ed="T"/>羯磨時入滅盡定，卽於爾時成就戒色，是名
<lb n="0508a09" ed="T"/>無心中而得戒也。」</p><p xml:id="pT23p0508a0908" cb:place="inline">問曰：「若白衣不受五戒，直
<lb n="0508a10" ed="T"/>受十戒，得戒不？」</p><p xml:id="pT23p0508a1007" cb:place="inline">答曰：「一時得二種戒：得優婆
<lb n="0508a11" ed="T"/>塞戒、得沙彌戒。若不受五戒、十戒，直受具戒，
<lb n="0508a12" ed="T"/>一時得三種戒。」</p><p xml:id="pT23p0508a1207" cb:place="inline">問曰：「若受具戒一時得三種
<lb n="0508a13" ed="T"/>戒者，何須次第先受五戒、次受十戒、後受具
<lb n="0508a14" ed="T"/>戒耶？」</p><p xml:id="pT23p0508a1403" cb:place="inline">答曰：「雖一時得三種戒，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508001" n="0508001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508001" n="0508001"/><anchor xml:id="beg0508001" n="0508001"/>深<anchor xml:id="end0508001"/>習佛法必
<lb n="0508a15" ed="T"/>須次第。先受五戒以自調伏，信樂漸增次
<lb n="0508a16" ed="T"/>受十戒。<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508002" n="0508002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508002" n="0508002"/><anchor xml:id="beg0508002" n="0508002"/>旣<anchor xml:id="end0508002"/>受十戒善心轉深，次受具戒。如
<lb n="0508a17" ed="T"/>是次第得佛法味，好樂堅固難可退敗。如游
<lb n="0508a18" ed="T"/>大海漸漸深入，入佛法海亦復如是。若一時
<lb n="0508a19" ed="T"/>受具戒者，旣失次第又破威儀。復次，或有衆
<lb n="0508a20" ed="T"/>生應受五戒而<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508003" n="0508003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508003" n="0508003"/><anchor xml:id="beg0508003" n="0508003"/>得<anchor xml:id="end0508003"/>道果，或有衆生因受十
<lb n="0508a21" ed="T"/>戒而得道果。以是種種因緣，是故如來說此
<lb n="0508a22" ed="T"/>次第。若先受五戒、次受十戒，受十戒時亦成
<lb n="0508a23" ed="T"/>就二戒：五戒、十戒。已<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508004" n="0508004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508004" n="0508004"/><anchor xml:id="beg0508004" n="0508004"/>學戒已<anchor xml:id="end0508004"/>，次受具戒，受
<lb n="0508a24" ed="T"/>具戒時成就三種<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508005" n="0508005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508005" n="0508005"/><anchor xml:id="beg0508005" n="0508005"/>戒<anchor xml:id="end0508005"/>：五戒、十戒、具戒。七種
<lb n="0508a25" ed="T"/>受戒中，唯白四羯磨戒次第三時得，餘六種
<lb n="0508a26" ed="T"/>受戒但一時得，無三時次第得也。若一時得
<lb n="0508a27" ed="T"/>三種戒，若欲捨時，若言：『我是沙彌、非比丘。』
<lb n="0508a28" ed="T"/>卽失具戒；二種戒在：五戒、十戒。若言：『我是優
<lb n="0508a29" ed="T"/>婆塞、非沙彌。』卽失十戒，五戒在。若言：『在家出
<pb n="0508b" ed="T" xml:id="T23.1440.0508b"/>
<lb n="0508b01" ed="T"/>家一切盡捨，我是三歸優婆塞。』三種一時盡
<lb n="0508b02" ed="T"/>失，不失三歸。若次第得三種戒，捨法次第如
<lb n="0508b03" ed="T"/>一時得戒中說。」</p><p xml:id="pT23p0508b0307" cb:place="inline">「若先受優婆塞五戒，後出家
<lb n="0508b04" ed="T"/>受十戒，捨五戒不？」</p><p xml:id="pT23p0508b0408" cb:place="inline">答曰：「不捨，但失名、失次
<lb n="0508b05" ed="T"/>第，不失戒也。失優婆塞名，得沙彌名。失白衣
<lb n="0508b06" ed="T"/>次第，得出家次第。」</p><p xml:id="pT23p0508b0608" cb:place="inline">「若沙彌受具足戒時，失十
<lb n="0508b07" ed="T"/>戒、五戒不？」</p><p xml:id="pT23p0508b0705" cb:place="inline">答曰：「不失。但失名、失次第，不失戒
<lb n="0508b08" ed="T"/>也。失沙彌名，得比丘名。失沙彌次第，得比丘
<lb n="0508b09" ed="T"/>次第。始終常是一戒，而隨時受名。譬如樹葉，
<lb n="0508b10" ed="T"/>春夏則靑、秋時則黃、冬時則白，隨時異故樹
<lb n="0508b11" ed="T"/>葉則異，而始終故是一葉。戒亦如是，常是一
<lb n="0508b12" ed="T"/>戒，隨時有異。有如乳、酪、酥、醍醐四時差別，
<lb n="0508b13" ed="T"/>雖隨時有異，而故是一乳也。戒亦如是，雖三
<lb n="0508b14" ed="T"/>時有異，戒無異也。」</p><p xml:id="pT23p0508b1408" cb:place="inline">問曰：「凡受優婆塞戒，設不
<lb n="0508b15" ed="T"/>能具受五戒，若受一戒乃至四戒，受得戒不？」</p>
<lb n="0508b16" ed="T"/><p xml:id="pT23p0508b1601">答曰：「不得。」</p><p xml:id="pT23p0508b1605" cb:place="inline">「若不得者，有經說：『有少分優婆塞、
<lb n="0508b17" ed="T"/>多分優婆塞、滿分優婆塞。』此義云何？」</p><p xml:id="pT23p0508b1715" cb:place="inline">答曰：
<lb n="0508b18" ed="T"/>「所以作是說者，欲明持戒功德多少，不言有
<lb n="0508b19" ed="T"/>如是受戒法也。」</p><p xml:id="pT23p0508b1907" cb:place="inline">問曰：「若受一日二日乃至十
<lb n="0508b20" ed="T"/>日五戒，得如是受不？」</p><p xml:id="pT23p0508b2009" cb:place="inline">答曰：「不得。佛本制戒
<lb n="0508b21" ed="T"/>各有限齊，若受五戒必盡形受，若受八戒必
<lb n="0508b22" ed="T"/>一日一夜，是故不得異也。夫白四羯磨戒有
<lb n="0508b23" ed="T"/>上中下，五戒是下品戒，十戒是中品戒，具
<lb n="0508b24" ed="T"/>戒是上品戒。又五戒中亦有三品，若微品心
<lb n="0508b25" ed="T"/>受戒，得微品戒；若中品心<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508006" n="0508006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508006" n="0508006"/><anchor xml:id="beg0508006" n="0508006"/>受<anchor xml:id="end0508006"/>，得中品戒；若
<lb n="0508b26" ed="T"/>上品心受戒，得上品戒。十戒、具戒亦各有三
<lb n="0508b27" ed="T"/>品，如五戒說。若微品心受戒，得五戒已，後以
<lb n="0508b28" ed="T"/>中上品心受十戒者，先得五戒更無增無勝。
<lb n="0508b29" ed="T"/>於五戒外，乃至不非時食等殘餘五戒，得增
<pb n="0508c" ed="T" xml:id="T23.1440.0508c"/>
<lb n="0508c01" ed="T"/>上五戒，先得五戒仍本微品也。卽先微品五
<lb n="0508c02" ed="T"/>戒更無增無勝，仍本五戒；自五戒外一切
<lb n="0508c03" ed="T"/>諸戒，以受具戒時心增上故得增上戒。以
<lb n="0508c04" ed="T"/>是義推，波羅提木叉戒無有重得。以次第而
<lb n="0508c05" ed="T"/>言，五戒是微品，十戒是中品，具戒是上品。
<lb n="0508c06" ed="T"/>以義而推，亦可以上品心得五戒，是上品戒；
<lb n="0508c07" ed="T"/>中品心得十戒，是中品戒；下品心得具戒，
<lb n="0508c08" ed="T"/>是下品戒。以是義故，隨心有上中下得戒
<lb n="0508c09" ed="T"/>不同，無有定限也。若先請<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508007" n="0508007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508007" n="0508007"/><anchor xml:id="beg0508007" n="0508007"/>和上<anchor xml:id="end0508007"/>，受十戒時
<lb n="0508c10" ed="T"/>和上不現前，亦得十戒。若受十戒時和上死
<lb n="0508c11" ed="T"/>者，若聞知死，受戒不得；若不聞死，受戒得戒。
<lb n="0508c12" ed="T"/>若白四羯磨受具足戒，和上不現在前，不得
<lb n="0508c13" ed="T"/>受戒，以僧數不滿故。若僧數滿，設無和上，亦
<lb n="0508c14" ed="T"/>得受戒。」</p><p xml:id="pT23p0508c1404" cb:place="inline">問曰：「五戒優婆塞得販賣不？」</p><p xml:id="pT23p0508c1415" cb:place="inline">答曰：「得
<lb n="0508c15" ed="T"/>聽販賣。但不得作五業：一不販賣畜生以此
<lb n="0508c16" ed="T"/>爲業，若自有畜生直賣者聽，但不得賣與屠
<lb n="0508c17" ed="T"/>兒。二者不得販賣弓箭刀<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508008" n="0508008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508008" n="0508008"/><anchor xml:id="beg0508008" n="0508008"/>杖<anchor xml:id="end0508008"/>以此爲業，若
<lb n="0508c18" ed="T"/>自有者直聽賣。三者不得沽酒爲業，若自有
<lb n="0508c19" ed="T"/>者亦聽直賣。四者不得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508009" n="0508009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508009" n="0508009"/><anchor xml:id="beg0508009" n="0508009"/>壓<anchor xml:id="end0508009"/>油爲業，以油多殺
<lb n="0508c20" ed="T"/>蟲故，天竺法爾。自<name role="" type="person">罽賓</name><anchor xml:id="nkr_note_orig_0508010" n="0508010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508010" n="0508010"/><anchor xml:id="beg0508010" n="0508010"/>已<anchor xml:id="end0508010"/>來麻中一切無
<lb n="0508c21" ed="T"/>蟲，若無蟲處<anchor xml:id="beg_1" type="star"/>壓<anchor xml:id="end_1"/>油無過也。五者不得作五
<lb n="0508c22" ed="T"/>大色染爲業，以多殺蟲故。洛沙等外國染法
<lb n="0508c23" ed="T"/>多殺諸蟲，是故不聽。謂秦地染靑法亦多殺
<lb n="0508c24" ed="T"/>蟲，墮五大染數。」</p><p xml:id="pT23p0508c2407" cb:place="inline">問曰：「夫以齋法過中不食，乃
<lb n="0508c25" ed="T"/>有九法，何故八事得名？」</p><p xml:id="pT23p0508c2510" cb:place="inline">答曰：「齋法以過中不
<lb n="0508c26" ed="T"/>食爲體，以八事<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508011" n="0508011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508011" n="0508011"/><anchor xml:id="beg0508011" n="0508011"/>助<anchor xml:id="end0508011"/>成齋體共相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0508012" n="0508012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0508012" n="0508012"/><anchor xml:id="beg0508012" n="0508012"/>支<anchor xml:id="end0508012"/>持，名八
<lb n="0508c27" ed="T"/><anchor xml:id="beg_2" type="star"/>支<anchor xml:id="end_2"/>齋法。是故言八齋，不云九也。若受八戒
<lb n="0508c28" ed="T"/>人，於七衆中爲在何衆？雖不受終身戒，以
<lb n="0508c29" ed="T"/>有一日一夜戒故，應名優婆塞。有云：若名優
<pb n="0509a" ed="T" xml:id="T23.1440.0509a"/>
<lb n="0509a01" ed="T"/>婆塞，無終身戒；若非優婆塞，有一日一夜戒，
<lb n="0509a02" ed="T"/>但名中間人。」</p><p xml:id="pT23p0509a0206" cb:place="inline">問曰：「若七衆外，有波羅提木叉
<lb n="0509a03" ed="T"/>戒不？」</p><p xml:id="pT23p0509a0303" cb:place="inline">答曰：「有，八齋是。以是義推，若受八戒，不
<lb n="0509a04" ed="T"/>在七衆也。受八齋法，應言一日一夜不殺
<lb n="0509a05" ed="T"/>生，令言語決絕，莫使與終身戒相亂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509001" n="0509001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509001" n="0509001"/><anchor xml:id="beg0509001" n="0509001"/>也<anchor xml:id="end0509001"/>。」</p><p xml:id="pT23p0509a0516" cb:place="inline">問
<lb n="0509a06" ed="T"/>曰：「受八戒法，得二日三日乃至十日一時受
<lb n="0509a07" ed="T"/>不？」</p><p xml:id="pT23p0509a0702" cb:place="inline">答曰：「佛本制一日一夜，不得過限。若有
<lb n="0509a08" ed="T"/>力能受，一日過已次第更受。如是隨力多
<lb n="0509a09" ed="T"/>少，不計日數也。夫受齋法必從他受。於何人
<lb n="0509a10" ed="T"/>邊受？五衆邊。已受八戒，若鞭打衆生，齋不淸
<lb n="0509a11" ed="T"/>淨。雖卽日不鞭打衆生，若待明日鞭打衆生，
<lb n="0509a12" ed="T"/>亦不淸淨。以要而言，若身口作不威儀事，
<lb n="0509a13" ed="T"/>雖不破齋，齋不淸淨。設身口淸淨，若心起貪
<lb n="0509a14" ed="T"/>覺、欲覺、瞋恚覺、惱害覺，亦名齋不淸淨。雖身
<lb n="0509a15" ed="T"/>口意三業淸淨，若不修六念，亦名齋不淸淨。
<lb n="0509a16" ed="T"/>受八戒已精修六念，是名齋淸淨。有經說：若
<lb n="0509a17" ed="T"/>作<name role="" type="person">閻浮提</name>王，於<name role="" type="person">閻浮提</name>中一切人民、金銀財
<lb n="0509a18" ed="T"/>寶於中自在。雖有如是功德，以八齋功德分
<lb n="0509a19" ed="T"/>作十六分，<name role="" type="person">閻浮提</name>王功德於十六分中不及
<lb n="0509a20" ed="T"/>一分，所謂最後淸淨八齋也。若人欲受八齋，
<lb n="0509a21" ed="T"/>先恣情女色、或作音樂、或貪飮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509002" n="0509002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509002" n="0509002"/><anchor xml:id="beg0509002" n="0509002"/>噉<anchor xml:id="end0509002"/>、種種戲
<lb n="0509a22" ed="T"/>笑，如是等放逸事盡心作已而後受齋，不問
<lb n="0509a23" ed="T"/>中前中後，盡不得齋。若本無心受齋，而作種
<lb n="0509a24" ed="T"/>種放逸事，後遇善知識卽受齋者，不問中前
<lb n="0509a25" ed="T"/>中後，一切得齋。若欲受齋，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509003" n="0509003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509003" n="0509003"/><anchor xml:id="beg0509003" n="0509003"/>而<anchor xml:id="end0509003"/>以事難自礙、
<lb n="0509a26" ed="T"/>不得自在，事難解已而受齋者，不問中前中
<lb n="0509a27" ed="T"/>後，一切得齋。」</p><p xml:id="pT23p0509a2706" cb:place="inline">問曰：「若欲限受晝日齋法、不受
<lb n="0509a28" ed="T"/>夜齋，得八齋不？若欲受夜齋、不受晝齋，得八
<lb n="0509a29" ed="T"/>齋不？」</p><p xml:id="pT23p0509a2903" cb:place="inline">答曰：「不得。所以爾者，佛本聽一日一夜
<pb n="0509b" ed="T" xml:id="T23.1440.0509b"/>
<lb n="0509b01" ed="T"/>齋法，以有定限不可違也。」</p><p xml:id="pT23p0509b0111" cb:place="inline">問曰：「若不得者，
<lb n="0509b02" ed="T"/>如皮革中說，億耳在曠野，<anchor xml:id="nkr_note_add_0509b0201" n="0509b0201"/><anchor xml:id="beg0509b0201" n="0509b0201"/>見<anchor xml:id="end0509b0201"/>諸餓鬼種種受
<lb n="0509b03" ed="T"/>罪，或晝則受福、夜則受罪，或夜則受福、晝則
<lb n="0509b04" ed="T"/>受罪。所以爾者，以本人中晝受齋法、夜作惡
<lb n="0509b05" ed="T"/>行，或夜受齋法、晝作惡行，是以不同。此義
<lb n="0509b06" ed="T"/>云何？」</p><p xml:id="pT23p0509b0603" cb:place="inline">答曰：「凡是本生因緣不可依也。此中說
<lb n="0509b07" ed="T"/>者，非是修多羅、非是毘尼，不可以定義也。有
<lb n="0509b08" ed="T"/>云：此是迦旃延欲度億耳，故作變化感悟其
<lb n="0509b09" ed="T"/>心，非是實事。若受齋已欲捨齋者，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509004" n="0509004"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509004" n="0509004"/><anchor xml:id="beg0509004" n="0509004"/>不<anchor xml:id="end0509004"/>必要
<lb n="0509b10" ed="T"/>從五衆而捨齋也。若欲食時趣語一人，齋卽
<lb n="0509b11" ed="T"/>捨。凡得波羅提木叉戒者，以五道而言，唯人
<lb n="0509b12" ed="T"/>道得戒，餘四道不得。如天道以著樂深重不
<lb n="0509b13" ed="T"/>能得戒。如昔一時大目揵連以弟子有病，上
<lb n="0509b14" ed="T"/><name role="" type="person">忉利天</name>以問耆婆，正値諸天入歡喜園。爾時
<lb n="0509b15" ed="T"/>目連在路側立，一切諸天無顧看者。耆婆後
<lb n="0509b16" ed="T"/>至，顧見目連向擧一手，乘車直過。目連自
<lb n="0509b17" ed="T"/>念：『此本人間是我弟子，而今受天福，以著天
<lb n="0509b18" ed="T"/>樂都失本心。』卽以神力制車令住。耆婆下車
<lb n="0509b19" ed="T"/>禮目連足。目連種種因緣<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509005" n="0509005"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509005" n="0509005"/><anchor xml:id="beg0509005" n="0509005"/>責<anchor xml:id="end0509005"/>其不可。耆
<lb n="0509b20" ed="T"/>婆答目連曰：『以我人中爲大德弟子，是故擧
<lb n="0509b21" ed="T"/>手問訊。頗見諸天有爾者不？生天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509006" n="0509006"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509006" n="0509006"/><anchor xml:id="beg0509006" n="0509006"/>上<anchor xml:id="end0509006"/>著樂
<lb n="0509b22" ed="T"/>染心不得自在，是使爾耳。』目連問耆婆曰：
<lb n="0509b23" ed="T"/>『弟子有病，當云何治？』耆婆答曰：『唯以斷食爲
<lb n="0509b24" ed="T"/>本。』有時目連勸釋提桓因：『佛世難値，何不數
<lb n="0509b25" ed="T"/>數相近諮受正法？』帝釋欲解目連意故，遣使
<lb n="0509b26" ed="T"/>勅一天子令來，反覆三喚猶故不來。此一
<lb n="0509b27" ed="T"/>天子唯有一婦有一伎樂，以染欲情深，雖復
<lb n="0509b28" ed="T"/>天王命重，不能自割。後不<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509007" n="0509007"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509007" n="0509007"/><anchor xml:id="beg0509007" n="0509007"/>獲<anchor xml:id="end0509007"/>已而來，帝釋
<lb n="0509b29" ed="T"/>問曰：『何故爾耶？』卽以實而對。帝釋白目連曰：
<pb n="0509c" ed="T" xml:id="T23.1440.0509c"/>
<lb n="0509c01" ed="T"/>『此天子唯有一天女一妓樂以自娛樂，不能
<lb n="0509c02" ed="T"/>自割。況作天王，種種宮觀無數天女，天<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509008" n="0509008"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509008" n="0509008"/><anchor xml:id="beg0509008" n="0509008"/>須
<lb n="0509c03" ed="T"/>陀食<anchor xml:id="end0509008"/>自然百味，百千妓樂以自娛樂，視東<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509009" n="0509009"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509009" n="0509009"/><anchor xml:id="beg0509009" n="0509009"/>忘<anchor xml:id="end0509009"/>
<lb n="0509c04" ed="T"/>西。雖知佛世難遇、正法難聞，而以染樂纏縛
<lb n="0509c05" ed="T"/>不得自在。知可如何？』凡受戒法，以勇猛心
<lb n="0509c06" ed="T"/>自誓決斷，然後得戒。諸天著樂，心多善、心力
<lb n="0509c07" ed="T"/>弱，何由得戒？餓鬼以飢渴苦身心焦然；地
<lb n="0509c08" ed="T"/>獄無量苦惱種種楚毒，心意著痛無緣得戒。
<lb n="0509c09" ed="T"/>畜生中以業障故，無所曉知，無受戒法。雖處
<lb n="0509c10" ed="T"/>處經中說龍受齋法，以善心故而受八齋。
<lb n="0509c11" ed="T"/>一日一夜得善心功德，不得齋也，以業障故。
<lb n="0509c12" ed="T"/>以四天下而言，<anchor xml:id="beg_3" type="star"/>唯<anchor xml:id="end_3"/>三天下：<name role="" type="person">閻浮提</name>、瞿耶尼、弗
<lb n="0509c13" ed="T"/>婆提，及三天下中間海洲上人一切得戒。如
<lb n="0509c14" ed="T"/>瞿耶尼，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509010" n="0509010"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509010" n="0509010"/><anchor xml:id="beg0509010" n="0509010"/>佛遣<anchor xml:id="end0509010"/><name role="" type="person">賓頭盧</name>往彼大作佛事，有四
<lb n="0509c15" ed="T"/>部衆；東方亦有比丘在彼而作佛事，有四部
<lb n="0509c16" ed="T"/>衆；唯欝單越無有佛法，亦不得戒，以福報障
<lb n="0509c17" ed="T"/>故、幷愚癡故，不受聖法。有四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509011" n="0509011"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509011" n="0509011"/><anchor xml:id="beg0509011" n="0509011"/>種<anchor xml:id="end0509011"/>：一男、二女、
<lb n="0509c18" ed="T"/>三黃門、四二根。四種人中唯男女得戒，二種
<lb n="0509c19" ed="T"/>人不得戒：黃門、二根。如是男女中，若殺父
<lb n="0509c20" ed="T"/>母、殺阿羅漢、出佛身血、破僧輪、汚比丘尼、賊住
<lb n="0509c21" ed="T"/>越濟人斷善根，如是等人盡不得戒。大而觀
<lb n="0509c22" ed="T"/>之，<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509012" n="0509012"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509012" n="0509012"/><anchor xml:id="beg0509012" n="0509012"/>愛<anchor xml:id="end0509012"/>佛法者蓋不足言，若天若龍、若鬼神、
<lb n="0509c23" ed="T"/>若欝單<anchor xml:id="nkr_note_orig_0509013" n="0509013"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0509013" n="0509013"/><anchor xml:id="beg0509013" n="0509013"/>越<anchor xml:id="end0509013"/>、若不男二根種種罪人，盡得受三
<lb n="0509c24" ed="T"/>歸也。」</p><p xml:id="pT23p0509c2403" cb:place="inline">問曰：「三世諸佛得戒等不？」</p><p xml:id="pT23p0509c2413" cb:place="inline">答曰：「不等。
<lb n="0509c25" ed="T"/>凡得戒者，於衆生、非衆生類上得戒。而一
<lb n="0509c26" ed="T"/>佛出世，度無量阿僧祇衆生入無餘涅槃。而
<lb n="0509c27" ed="T"/>後佛出世，於此衆生盡不得戒。如是諸佛先
<lb n="0509c28" ed="T"/>後得戒各各不等。如迦葉佛，度無數阿僧祇
<lb n="0509c29" ed="T"/>衆生入無餘涅槃，而迦葉佛於此衆生盡
<pb n="0510a" ed="T" xml:id="T23.1440.0510a"/>
<lb n="0510a01" ed="T"/>皆得戒，<name role="" type="person">釋迦文佛</name>於此衆生盡不得戒。一切
<lb n="0510a02" ed="T"/>諸佛有三事等：一者行等、二者法身等、三度
<lb n="0510a03" ed="T"/>衆生等。一切諸佛盡三阿僧祇劫修菩薩行，
<lb n="0510a04" ed="T"/>盡具五分法身、十力、四無所畏、十八不共法，
<lb n="0510a05" ed="T"/>盡度無數阿僧祇衆生入於泥洹。」</p><p xml:id="pT23p0510a0514" cb:place="inline">問曰：「經云：
<lb n="0510a06" ed="T"/>『一佛出世度九十那由他衆生入於泥洹。』何
<lb n="0510a07" ed="T"/>以言無數阿僧祇衆生耶？」</p><p xml:id="pT23p0510a0711" cb:place="inline">答曰：「此經說一佛
<lb n="0510a08" ed="T"/>出世度九十那由他衆生者，但云從佛得度
<lb n="0510a09" ed="T"/>者有爾所衆生。而衆生或自從佛得度、或從
<lb n="0510a10" ed="T"/>佛弟子、或遺法中而得度者，言九十那由他
<lb n="0510a11" ed="T"/>衆生，直佛邊得度者統而言之。無數阿僧祇
<lb n="0510a12" ed="T"/>衆生入無餘泥洹，三世諸佛三事盡等，而得
<lb n="0510a13" ed="T"/>戒不等。」</p><p xml:id="pT23p0510a1304" cb:place="inline">問曰：「惡律儀戒，衆生類、非衆生類
<lb n="0510a14" ed="T"/>上得<anchor xml:id="nkr_note_orig_0510001" n="0510001"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0510001" n="0510001"/><anchor xml:id="beg0510001" n="0510001"/>耶<anchor xml:id="end0510001"/>？能以不能盡得戒不？」</p><p xml:id="pT23p0510a1412" cb:place="inline">答曰：「但於衆
<lb n="0510a15" ed="T"/>生上得惡律儀戒，非衆生類上不得惡律儀
<lb n="0510a16" ed="T"/>戒。有云：但於能殺衆生上得惡戒，不可殺衆
<lb n="0510a17" ed="T"/>生上不得惡戒。有云：可殺、不可殺衆生上，盡
<lb n="0510a18" ed="T"/>得惡戒。如屠兒殺羊，常懷殺心作意，殺羊
<lb n="0510a19" ed="T"/>無所齊限。設在人天中，今者不殺，而受生展
<lb n="0510a20" ed="T"/>轉，有墮羊中理，是故於一切衆生盡得惡
<lb n="0510a21" ed="T"/>戒。十二惡律儀亦如是。十二惡律儀者：一者
<lb n="0510a22" ed="T"/>屠羊、二者魁膾、三者養猪、四者養雞、五者捕
<lb n="0510a23" ed="T"/>魚、六者獵師、七者網鳥、八者捕蟒、九者呪
<lb n="0510a24" ed="T"/>龍、十者獄吏、十一者作賊、十二者王家常差
<lb n="0510a25" ed="T"/>捕賊人。是爲十二惡律儀。養<anchor xml:id="nkr_note_orig_0510002" n="0510002"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0510002" n="0510002"/><anchor xml:id="beg0510002" n="0510002"/>蠶<anchor xml:id="end0510002"/>皆不離惡
<lb n="0510a26" ed="T"/>律儀也。惡律儀戒有三時捨：死時、欲愛盡
<lb n="0510a27" ed="T"/>時、受律儀戒時。如受三歸時，始初一說卽捨
<lb n="0510a28" ed="T"/>惡戒，第二第三說時卽得善戒。」</p><p xml:id="pT23p0510a2813" cb:place="inline">問曰：「善戒
<lb n="0510a29" ed="T"/>人作惡戒人時，何時捨善戒得惡戒？」</p><p xml:id="pT23p0510a2915" cb:place="inline">答曰：「一
<pb n="0510b" ed="T" xml:id="T23.1440.0510b"/>
<lb n="0510b01" ed="T"/>說言我<anchor xml:id="nkr_note_orig_0510003" n="0510003"/><anchor xml:id="nkr_note_mod_0510003" n="0510003"/><anchor xml:id="beg0510003" n="0510003"/>作<anchor xml:id="end0510003"/>屠兒，卽捨善戒；第二第三說我作
<lb n="0510b02" ed="T"/>屠兒，卽得惡戒。又云，隨何時捨善戒卽得惡
<lb n="0510b03" ed="T"/>戒。若善戒人未自誓作屠兒，但以貪利養，共
<lb n="0510b04" ed="T"/>屠兒作殺害事，爾時名犯善戒，未捨善戒、未
<lb n="0510b05" ed="T"/>得惡戒。必自誓作屠兒，而得惡戒。若受惡戒，
<lb n="0510b06" ed="T"/>自誓便得，不從他受。若欲受一日二日乃至
<lb n="0510b07" ed="T"/>十日一年二年惡律儀戒，隨誓心久近隨意
<lb n="0510b08" ed="T"/>卽得。所以爾者，以是惡法順生死流無勝進
<lb n="0510b09" ed="T"/>義，是故隨心卽得，不同善律儀也。」</p></cb:div>
<lb n="0510b10" ed="T"/><cb:juan n="001" fun="close"><cb:jhead><title>薩婆多毘尼毘婆沙</title>卷第一</cb:jhead></cb:juan>
</cb:div></body>
<back>
<cb:div type="apparatus">
<head>校注</head>
<p>
<app from="#beg0503009" to="#end0503009"><lem wit="#wit.orig">人名</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0503010" to="#end0503010"><lem wit="#wit.orig">秦</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">三秦</rdg></app>
<app cb:word-count="8" from="#beg0503008" to="#end0503008"><lem wit="#wit.orig">失譯<note n="0503009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text">〔人名〕－【宋】【元】＊</note><note n="0503009" resp="#resp1" type="mod">人名【大】＊，〔－〕【宋】【元】＊</note><app n="0503009"><lem wit="#wit.orig">人名</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2"><space quantity="0"/></rdg></app>今附<note n="0503010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text">（三）＋秦【三】＊</note><note n="0503010" resp="#resp1" type="mod">秦【大】＊，三秦【宋】＊【元】＊【明】＊</note><app n="0503010"><lem wit="#wit.orig">秦</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">三秦</rdg></app>錄</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app cb:word-count="7" from="#beg0503011" to="#end0503011"><lem wit="#wit.orig">總序戒法異名等</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0503012" to="#end0503012"><lem wit="#wit.orig">陀</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">馱</rdg></app>
<app from="#beg0503013" to="#end0503013"><lem wit="#wit.orig">知</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0503014" to="#end0503014"><lem wit="#wit.orig">隨</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0504001" to="#end0504001"><lem wit="#wit.orig">深</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">源</rdg></app>
<app from="#beg0504a2801" to="#end0504a2801"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit5 #wit6">秘<note type="cf1">K24n0941_p0612b14</note><note type="cf2">Q23_p0208a12</note></lem><rdg wit="#wit.orig">祕</rdg></app>
<app from="#beg0504002" to="#end0504002"><lem wit="#wit.orig">萬</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">方</rdg></app>
<app from="#beg0504003" to="#end0504003"><lem wit="#wit.orig">九</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit2">力</rdg></app>
<app from="#beg0504004" to="#end0504004"><lem wit="#wit.orig">劣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">方</rdg></app>
<app from="#beg0504005" to="#end0504005"><lem wit="#wit.orig">雖</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">退雖</rdg></app>
<app from="#beg0504b2701" to="#end0504b2701"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit5">諦<note type="cf1">K24n0941_p0593a14</note></lem><rdg wit="#wit.orig">締</rdg></app>
<app from="#beg0504006" to="#end0504006"><lem wit="#wit.orig">鎭</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">珍</rdg></app>
<app from="#beg0504007" to="#end0504007"><lem wit="#wit.orig">呞</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">咽</rdg></app>
<app from="#beg0504008" to="#end0504008"><lem wit="#wit.orig">婬</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">淫</rdg></app>
<app from="#beg0504009" to="#end0504009"><lem wit="#wit.orig">棚</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit4">枰</rdg></app>
<app from="#beg0504010" to="#end0504010"><lem wit="#wit.orig">云：諸</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">有云</rdg></app>
<app from="#beg0504011" to="#end0504011"><lem wit="#wit.orig">願</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0504012" to="#end0504012"><lem wit="#wit.orig">三</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">四</rdg></app>
<app from="#beg0505001" to="#end0505001"><lem wit="#wit.orig">富</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">當</rdg></app>
<app from="#beg0505002" to="#end0505002"><lem wit="#wit.orig">所</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">以</rdg></app>
<app from="#beg0506001" to="#end0506001"><lem wit="#wit.orig">酥</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit4">蘇</rdg></app>
<app from="#beg0506002" to="#end0506002"><lem wit="#wit.orig">四</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0506003" to="#end0506003"><lem wit="#wit.orig">師</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2">歸</rdg></app>
<app from="#beg0506004" to="#end0506004"><lem wit="#wit.orig">若</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">名</rdg></app>
<app from="#beg0506005" to="#end0506005"><lem wit="#wit.orig">已</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">也</rdg></app>
<app from="#beg0506006" to="#end0506006"><lem wit="#wit.orig">以</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">以故</rdg></app>
<app from="#beg0506007" to="#end0506007"><lem wit="#wit.orig">永</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">互</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">牙</rdg></app>
<app from="#beg0506008" to="#end0506008"><lem wit="#wit.orig">二</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">三</rdg></app>
<app from="#beg0506009" to="#end0506009"><lem wit="#wit.orig">埵</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">捶</rdg></app>
<app from="#beg0506010" to="#end0506010"><lem wit="#wit.orig">戒</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0506011" to="#end0506011"><lem wit="#wit.orig">波</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">又波</rdg></app>
<app from="#beg0506012" to="#end0506012"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit5">界<note type="cf1">K24n0941_p0596b15</note></lem><rdg wit="#wit.orig">戒</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">界</rdg></app>
<app from="#beg0506013" to="#end0506013"><lem wit="#wit.orig">佛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0506014" to="#end0506014"><lem wit="#wit.orig">五</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0506015" to="#end0506015"><lem wit="#wit.orig">也</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">耶</rdg></app>
<app from="#beg0506016" to="#end0506016"><lem wit="#wit.orig">唯</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">惟</rdg></app>
<app from="#beg0507001" to="#end0507001"><lem wit="#wit.orig">例</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">列</rdg></app>
<app from="#beg0507002" to="#end0507002"><lem wit="#wit.orig">反</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">返</rdg></app>
<app from="#beg0507003" to="#end0507003"><lem wit="#wit.orig">色</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">五</rdg></app>
<app from="#beg0507004" to="#end0507004"><lem wit="#wit.orig">摘</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4"><g ref="#CB02044">𢵮</g></rdg></app>
<app from="#beg0507005" to="#end0507005"><lem wit="#wit.orig">反</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">及</rdg></app>
<app from="#beg0507006" to="#end0507006"><lem wit="#wit.orig">羅</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">罪</rdg></app>
<app from="#beg0507007" to="#end0507007"><lem wit="#wit.orig">界</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">戒</rdg></app>
<app from="#beg0507008" to="#end0507008"><lem wit="#wit.orig">戒色</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">色戒</rdg></app>
<app from="#beg0507009" to="#end0507009"><lem wit="#wit.orig">和上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">和尙</rdg></app>
<app from="#beg0507010" to="#end0507010"><lem wit="#wit.orig">乞</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">已</rdg></app>
<app from="#beg0508001" to="#end0508001"><lem wit="#wit.orig">深</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">染</rdg></app>
<app from="#beg0508002" to="#end0508002"><lem wit="#wit.orig">旣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">卽</rdg></app>
<app from="#beg0508003" to="#end0508003"><lem wit="#wit.orig">得</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">復</rdg></app>
<app from="#beg0508004" to="#end0508004"><lem wit="#wit.orig">學戒已</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0508005" to="#end0508005"><lem wit="#wit.orig">戒</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">戒學戒已次受具戒受具戒時成就三種戒</rdg></app>
<app from="#beg0508006" to="#end0508006"><lem wit="#wit.orig">受</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit3">受戒</rdg></app>
<app from="#beg0508007" to="#end0508007"><lem wit="#wit.orig">和上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">和尙</rdg></app>
<app from="#beg0508008" to="#end0508008"><lem wit="#wit.orig">杖</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">仗</rdg></app>
<app from="#beg0508009" to="#end0508009"><lem wit="#wit.orig">壓</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">押</rdg></app>
<app from="#beg0508010" to="#end0508010"><lem wit="#wit.orig">已</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">以</rdg></app>
<app from="#beg_1" to="#end_1" corresp="#0508009"><lem wit="#wit.orig">壓</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">押</rdg></app>
<app from="#beg0508011" to="#end0508011"><lem wit="#wit.orig">助</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">照</rdg></app>
<app from="#beg0508012" to="#end0508012"><lem wit="#wit.orig">支</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">枝</rdg></app>
<app from="#beg_2" to="#end_2" corresp="#0508012"><lem wit="#wit.orig">支</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">枝</rdg></app>
<app from="#beg0509001" to="#end0509001"><lem wit="#wit.orig">也</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0509002" to="#end0509002"><lem wit="#wit.orig">噉</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">敢</rdg></app>
<app from="#beg0509003" to="#end0509003"><lem wit="#wit.orig">而</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">面</rdg></app>
<app from="#beg0509b0201" to="#end0509b0201"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta #wit5">見<note type="cf1">K24n0941_p0600a19</note></lem><rdg wit="#wit.orig">是</rdg></app>
<app from="#beg0509004" to="#end0509004"><lem wit="#wit.orig">不</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3"><space quantity="0"/></rdg></app>
<app from="#beg0509005" to="#end0509005"><lem wit="#wit.orig">責</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">嘖</rdg></app>
<app from="#beg0509006" to="#end0509006"><lem wit="#wit.orig">上</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">以</rdg></app>
<app from="#beg0509007" to="#end0509007"><lem wit="#wit.orig">獲</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">應</rdg></app>
<app from="#beg0509008" to="#end0509008"><lem wit="#wit.orig">須<lb n="0509c03" ed="T"/>陀食</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">食須陀</rdg></app>
<app from="#beg0509009" to="#end0509009"><lem wit="#wit.orig">忘</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1">忌</rdg></app>
<app from="#beg_3" to="#end_3" corresp="#0506016"><lem wit="#wit.orig">唯</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">惟</rdg></app>
<app from="#beg0509010" to="#end0509010"><lem wit="#wit.orig">佛遣</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">弗婆提</rdg></app>
<app from="#beg0509011" to="#end0509011"><lem wit="#wit.orig">種</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">種人</rdg></app>
<app from="#beg0509012" to="#end0509012"><lem wit="#wit.orig">愛</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">受</rdg></app>
<app from="#beg0509013" to="#end0509013"><lem wit="#wit.orig">越</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">曰</rdg></app>
<app from="#beg0510001" to="#end0510001"><lem resp="#resp3" wit="#wit.cbeta">耶</lem><rdg wit="#wit.orig">那</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">耶</rdg></app>
<app from="#beg0510002" to="#end0510002"><lem wit="#wit.orig">蠶</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3">活</rdg><rdg resp="#resp2" wit="#wit4">虫</rdg></app>
<app from="#beg0510003" to="#end0510003"><lem wit="#wit.orig">作</lem><rdg resp="#resp2" wit="#wit1 #wit2 #wit3 #wit4">卽</rdg></app>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="cbeta-notes">
<head>CBETA 校注</head>
<p>
<note n="0503008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503008">（失譯…錄）八字【大】＊，〔－〕【聖】＊</note>
<note n="0503009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503009">人名【大】＊，〔－〕【宋】【元】＊</note>
<note n="0503010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503010">秦【大】＊，三秦【宋】＊【元】＊【明】＊</note>
<note n="0503011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503011">（總序…等）七字【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0503012" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503012">陀【大】，馱【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0503013" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503013">知【大】，〔－〕【聖】</note>
<note n="0503014" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0503014">隨【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note>
<note n="0504001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504001">深【大】，源【宋】【元】【明】</note>
<note n="0504002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504002">萬【大】，方【聖】</note>
<note n="0504003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504003">九【大】，力【元】</note>
<note n="0504004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504004">劣【大】，方【聖】</note>
<note n="0504005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504005">雖【大】，退雖【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0504006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504006">鎭【大】，珍【聖】</note>
<note n="0504007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504007">呞【大】，咽【聖】</note>
<note n="0504008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504008">婬【大】，淫【明】</note>
<note n="0504009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504009">棚【大】，枰【宋】【元】【聖】</note>
<note n="0504010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504010">云諸【大】，有云【聖】</note>
<note n="0504011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504011">願【大】，〔－〕【聖】</note>
<note n="0504012" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0504012">三【大】，四【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0505001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0505001">富【大】，當【聖】</note>
<note n="0505002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0505002">所【大】，以【明】</note>
<note n="0506001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506001">酥【大】下同，蘇【宋】【聖】下同</note>
<note n="0506002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506002">四【大】，〔－〕【聖】</note>
<note n="0506003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506003">師【大】，歸【宋】【元】</note>
<note n="0506004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506004">若【大】，名【聖】</note>
<note n="0506005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506005">已【大】，也【宋】【元】【明】</note>
<note n="0506006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506006">以【大】，以故【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0506007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506007">永【大】，互【宋】【元】【明】，牙【聖】</note>
<note n="0506008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506008">二【大】，三【聖】</note>
<note n="0506009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506009">埵【大】，捶【聖】</note>
<note n="0506010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506010">戒【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0506011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506011">波【大】，又波【宋】【元】【明】</note>
<note n="0506012" resp="#resp1" type="mod" cb:note_key="T23.0506c19.01" target="#nkr_note_mod_0506012">界【CB】【麗-CB】【聖】，戒【大】</note>
<note n="0506013" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506013">佛【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note>
<note n="0506014" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506014">五【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0506015" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506015">也【大】，〔－〕【宋】【元】【明】，耶【聖】</note>
<note n="0506016" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0506016">唯【大】＊，惟【宋】＊【元】＊【明】＊</note>
<note n="0507001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507001">例【大】，列【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0507002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507002">反【大】，返【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0507003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507003">色【大】，五【聖】</note>
<note n="0507004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507004">摘【大】，<g ref="#CB02044">𢵮</g>【聖】</note>
<note n="0507005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507005">反【大】，及【聖】</note>
<note n="0507006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507006">羅【大】，罪【聖】</note>
<note n="0507007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507007">界【大】，戒【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0507008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507008">戒色【大】，色戒【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0507009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507009">和上【大】，和尙【明】</note>
<note n="0507010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0507010">乞【大】，已【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0508001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508001">深【大】，染【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0508002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508002">旣【大】，卽【聖】</note>
<note n="0508003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508003">得【大】，復【聖】</note>
<note n="0508004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508004">學戒已【大】，〔－〕【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0508005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508005">戒【大】，戒學戒已次受具戒受具戒時成就三種戒【聖】</note>
<note n="0508006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508006">受【大】，受戒【明】</note>
<note n="0508007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508007">和上【大】下同，和尙【宋】下同【元】下同【明】下同</note>
<note n="0508008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508008">杖【大】，仗【聖】</note>
<note n="0508009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508009">壓【大】＊，押【聖】＊</note>
<note n="0508010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508010">已【大】，以【聖】</note>
<note n="0508011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508011">助【大】，照【聖】</note>
<note n="0508012" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0508012">支【大】＊，枝【聖】＊</note>
<note n="0509001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509001">也【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note>
<note n="0509002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509002">噉【大】，敢【聖】</note>
<note n="0509003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509003">而【大】，面【聖】</note>
<note n="0509004" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509004">不【大】，〔－〕【宋】【元】【明】</note>
<note n="0509005" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509005">責【大】，嘖【聖】</note>
<note n="0509006" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509006">上【大】，以【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0509007" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509007">獲【大】，應【聖】</note>
<note n="0509008" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509008">須陀食【大】，食須陀【聖】</note>
<note n="0509009" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509009">忘【大】，忌【宋】</note>
<note n="0509010" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509010">佛遣【大】，弗婆提【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0509011" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509011">種【大】，種人【宋】【元】【明】</note>
<note n="0509012" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509012">愛【大】，受【宋】【元】【明】【聖】</note>
<note n="0509013" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0509013">越【大】，曰【聖】</note>
<note n="0510001" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0510001">耶【CB】【宋】【元】【明】，那【大】</note>
<note n="0510002" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0510002">蠶【大】，活【宋】【元】【明】，虫【聖】</note>
<note n="0510003" resp="#resp1" type="mod" target="#nkr_note_mod_0510003">作【大】，卽【宋】【元】【明】【聖】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="taisho-notes">
<head>大正藏 校注</head>
<p>
<note n="0503008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503008">〔失譯…錄〕八字－【聖】＊</note>
<note n="0503009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503009">〔人名〕－【宋】【元】＊</note>
<note n="0503010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503010">（三）＋秦【三】＊</note>
<note n="0503011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503011">〔總序…等〕七字－【三】【聖】</note>
<note n="0503012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503012">陀＝馱【三】【聖】</note>
<note n="0503013" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503013">〔知〕－【聖】</note>
<note n="0503014" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0503014">〔隨〕－【三】</note>
<note n="0504001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504001">深＝源【三】</note>
<note n="0504002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504002">萬＝方【聖】</note>
<note n="0504003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504003">九＝力【元】</note>
<note n="0504004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504004">劣＝方【聖】</note>
<note n="0504005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504005">（退）＋雖【三】【聖】</note>
<note n="0504006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504006">鎭＝珍【聖】</note>
<note n="0504007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504007">呞＝咽【聖】</note>
<note n="0504008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504008">婬＝淫【明】</note>
<note n="0504009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504009">棚＝枰【宋】【元】【聖】</note>
<note n="0504010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504010">云諸＝有云【聖】</note>
<note n="0504011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504011">〔願〕－【聖】</note>
<note n="0504012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0504012">三＝四【三】【聖】</note>
<note n="0505001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0505001">富＝當【聖】</note>
<note n="0505002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0505002">所＝以【明】</note>
<note n="0506001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506001">酥＝蘇【宋】【聖】下同</note>
<note n="0506002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506002">〔四〕－【聖】</note>
<note n="0506003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506003">師＝歸【宋】【元】</note>
<note n="0506004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506004">若＝名【聖】</note>
<note n="0506005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506005">已＝也【三】</note>
<note n="0506006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506006">以＋（故）【三】【聖】</note>
<note n="0506007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506007">永＝互【三】，牙【聖】</note>
<note n="0506008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506008">二＝三【聖】</note>
<note n="0506009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506009">埵＝捶【聖】</note>
<note n="0506010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506010">〔戒〕－【三】【聖】</note>
<note n="0506011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506011">（又）＋波【三】</note>
<note n="0506012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506012">戒＝界【聖】</note>
<note n="0506013" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506013">〔佛〕－【三】</note>
<note n="0506014" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506014">〔五〕－【三】【聖】</note>
<note n="0506015" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506015">〔也〕－【三】，也＝耶【聖】</note>
<note n="0506016" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0506016">唯＝惟【三】＊</note>
<note n="0507001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507001">例＝列【三】【聖】</note>
<note n="0507002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507002">反＝返【三】【聖】</note>
<note n="0507003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507003">色＝五【聖】</note>
<note n="0507004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507004">摘＝<g ref="#CB02044">𢵮</g>【聖】</note>
<note n="0507005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507005">反＝及【聖】</note>
<note n="0507006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507006">羅＝罪【聖】</note>
<note n="0507007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507007">界＝戒【三】【聖】</note>
<note n="0507008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507008">戒色＝色戒【三】【聖】</note>
<note n="0507009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507009">和上＝和尙【明】</note>
<note n="0507010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0507010">乞＝已【三】【聖】</note>
<note n="0508001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508001">深＝染【三】【聖】</note>
<note n="0508002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508002">旣＝卽【聖】</note>
<note n="0508003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508003">得＝復【聖】</note>
<note n="0508004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508004">〔學戒已〕－【三】【聖】</note>
<note n="0508005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508005">戒＋（學戒已次受具戒受具戒時成就三種戒）十六字【聖】</note>
<note n="0508006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508006">受＋（戒）【明】</note>
<note n="0508007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508007">和上＝和尙【三】下同</note>
<note n="0508008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508008">杖＝仗【聖】</note>
<note n="0508009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508009">壓＝押【聖】＊</note>
<note n="0508010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508010">已＝以【聖】</note>
<note n="0508011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508011">助＝照【聖】</note>
<note n="0508012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0508012">支＝枝【聖】＊</note>
<note n="0509001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509001">〔也〕－【三】</note>
<note n="0509002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509002">噉＝敢【聖】</note>
<note n="0509003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509003">而＝面【聖】</note>
<note n="0509004" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509004">〔不〕－【三】</note>
<note n="0509005" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509005">責＝嘖【聖】</note>
<note n="0509006" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509006">上＝以【三】【聖】</note>
<note n="0509007" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509007">獲＝應【聖】</note>
<note n="0509008" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509008">須陀食＝食須陀【聖】</note>
<note n="0509009" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509009">忘＝忌【宋】</note>
<note n="0509010" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509010">佛遣＝弗婆提【三】【聖】</note>
<note n="0509011" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509011">種＋（人）【三】</note>
<note n="0509012" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509012">愛＝受【三】【聖】</note>
<note n="0509013" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0509013">越＝曰【聖】</note>
<note n="0510001" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0510001">那＝耶【三】</note>
<note n="0510002" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0510002">蠶＝活【三】，虫【聖】</note>
<note n="0510003" resp="#resp2" type="orig" place="foot text" target="#nkr_note_orig_0510003">作＝卽【三】【聖】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="add-notes">
<head>新增校注</head>
<p>
<note n="0504a2801" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T23.0504a28.04" target="#nkr_note_add_0504a2801">秘【CB】【麗-CB】【磧-CB】，祕【大】</note>
<note n="0504b2701" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T23.0504b27.13" target="#nkr_note_add_0504b2701">諦【CB】【麗-CB】，締【大】</note>
<note n="0509b0201" resp="#resp1" type="add" cb:note_key="T23.0509b02.11" target="#nkr_note_add_0509b0201">見【CB】【麗-CB】，是【大】</note>
</p>
</cb:div>
<cb:div type="rest-notes">
<head>其他校注</head>
<p>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>